diff --git a/database.py b/database.py index b875004..e4be83f 100644 --- a/database.py +++ b/database.py @@ -1205,6 +1205,10 @@ async def init_db(): content_ru TEXT, content_uk TEXT, content_en TEXT, + example_pl TEXT, + example_ru TEXT, + example_uk TEXT, + example_en TEXT, tags TEXT[] DEFAULT '{}', level VARCHAR(10) DEFAULT 'A1', is_active BOOLEAN DEFAULT TRUE, @@ -1225,6 +1229,22 @@ async def init_db(): ON teacher_materials USING GIN (tags) """) + # 🔧 НОВОЕ (04.11.2026): example_* — примеры к материалу. + # Правила грамматики состоят из трёх частей: заголовок (title), + # описание (content) и примеры (example). Для существующих БД + # добавляем колонки через ALTER TABLE (CREATE TABLE IF NOT EXISTS + # их не добавит). + for ex_col in ("example_pl", "example_ru", "example_uk", "example_en"): + col_exists = await conn.fetchval(""" + SELECT 1 FROM information_schema.columns + WHERE table_name = 'teacher_materials' AND column_name = $1 + """, ex_col) + if not col_exists: + await conn.execute( + f"ALTER TABLE teacher_materials ADD COLUMN {ex_col} TEXT" + ) + logger.info(f"Added {ex_col} column to teacher_materials") + logger.info("Table teacher_materials initialized") # ============ lectures — лекции (архивы) ============ diff --git a/routers/teacher.py b/routers/teacher.py index 1815817..197473f 100644 --- a/routers/teacher.py +++ b/routers/teacher.py @@ -1402,4 +1402,37 @@ async def clear_teacher_history(request: Request): DELETE FROM teacher_chat_history WHERE user_id = $1 """, telegram_id) - return {"status": "ok"} \ No newline at end of file + return {"status": "ok"} + + +@router.get("/materials") +async def get_teacher_materials(request: Request, category: str = "rule"): + """ + Возвращает список материалов из базы знаний Pleily по категории. + Используется разделом «Правила» (category='rule') для отображения + списка правил грамматики. Каждый материал отдаётся на языке пользователя. + """ + telegram_id, _ = await require_auth(request) + + pool = await get_pool() + async with pool.acquire() as conn: + lang = await get_user_lang(conn, telegram_id) + + rows = await conn.fetch(""" + SELECT * FROM teacher_materials + WHERE category = $1 AND is_active = TRUE + ORDER BY id + """, category) + + result = [] + for row in rows: + result.append({ + "id": row["id"], + "category": row["category"], + "title": row.get(f"title_{lang}") or row.get("title_pl") or "", + "content": row.get(f"content_{lang}") or row.get("content_pl") or "", + "example": row.get(f"example_{lang}") or row.get("example_pl") or "", + "level": row["level"], + }) + + return {"materials": result} \ No newline at end of file diff --git a/scripts/seed_grammar_rules.py b/scripts/seed_grammar_rules.py new file mode 100644 index 0000000..05c7aa6 --- /dev/null +++ b/scripts/seed_grammar_rules.py @@ -0,0 +1,1142 @@ +""" +Наполняет таблицу teacher_materials правилами грамматики (rule). + +Данные взяты из pleily/lib/data/grammar_rules_part1/2/3.dart. + +Запуск (из папки backend): + python scripts/seed_grammar_rules.py + +Скрипт идемпотентный: сначала удаляет все записи category='rule', +потом вставляет заново. Повторный запуск не создаёт дубликатов. +""" +import asyncio +import os +import sys + +# Добавляем корень backend в sys.path, чтобы работали импорты database. +sys.path.insert(0, os.path.dirname(os.path.dirname(os.path.abspath(__file__)))) + +from database import get_pool + +# Каждое правило: title / description / example — dict по 4 языкам. +# description → content_*, example → example_* в таблице teacher_materials. +GRAMMAR_RULES = [ + # 1. ГЛАГОЛ BYĆ + { + "title": { + "pl": "Czasownik „być”", + "ru": "Глагол «być»", + "uk": "Дієслово «być»", + "en": 'The verb "być" (to be)', + }, + "description": { + "pl": """„Być" to jeden z najważniejszych i najczęściej używanych czasowników – jest nieregularny w każdym czasie. + +📌 Czas teraźniejszy: jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są +📌 Czas przeszły: byłem/byłam, byłeś/byłaś, był/była/było... +📌 Czas przyszły: będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą""", + "ru": """„Być" (быть) – один из важнейших и самых употребляемых глаголов – он неправильный во всех временах. + +📌 Настоящее время: jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są +📌 Прошедшее время: byłem/byłam, byłeś/byłaś, był/była/było... +📌 Будущее время: będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą""", + "uk": """„Być" (бути) – одне з найважливіших і найуживаніших дієслів – воно неправильне в усіх часах. + +📌 Теперішній час: jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są +📌 Минулий час: byłem/byłam, byłeś/byłaś, był/była/było... +📌 Майбутній час: będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą""", + "en": """„Być" (to be) is one of the most important and most frequently used verbs – it is irregular in every tense. + +📌 Present tense: jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są +📌 Past tense: byłem/byłam, byłeś/byłaś, był/była/było... +📌 Future tense: będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Teraźniejszy: +Jestem studentem. +Jesteś zmęczony. +On jest w pracy. +Jesteśmy gotowi. +Oni są w domu. + +🔹 Przeszły: +Byłem wczoraj w kinie. +Byliśmy na wakacjach. + +🔹 Przyszły: +Będę lekarzem. +Będziemy w Warszawie o piątej.""", + "ru": """🔹 Настоящее время: +Jestem studentem. +Я студент. + +Jesteś zmęczony. +Ты устал. + +On jest w pracy. +Он на работе. + +Jesteśmy gotowi. +Мы готовы. + +Oni są w domu. +Они дома. + +🔹 Прошедшее время: +Byłem wczoraj w kinie. +Я вчера был в кино. + +Byliśmy na wakacjach. +Мы были в отпуске. + +🔹 Будущее время: +Będę lekarzem. +Я буду врачом. + +Będziemy w Warszawie o piątej. +Мы будем в Варшаве в пять.""", + "uk": """🔹 Теперішній час: +Jestem studentem. +Я студент. + +Jesteś zmęczony. +Ти втомлений. + +On jest w pracy. +Він на роботі. + +Jesteśmy gotowi. +Ми готові. + +Oni są w domu. +Вони вдома. + +🔹 Минулий час: +Byłem wczoraj w kinie. +Я вчора був у кіно. + +Byliśmy na wakacjach. +Ми були у відпустці. + +🔹 Майбутній час: +Będę lekarzem. +Я буду лікарем. + +Będziemy w Warszawie o piątej. +Ми будемо у Варшаві о п'ятій.""", + "en": """🔹 Present: +Jestem studentem. +I am a student. + +Jesteś zmęczony. +You are tired. + +On jest w pracy. +He is at work. + +Jesteśmy gotowi. +We are ready. + +Oni są w domu. +They are at home. + +🔹 Past: +Byłem wczoraj w kinie. +I was at the cinema yesterday. + +Byliśmy na wakacjach. +We were on holiday. + +🔹 Future: +Będę lekarzem. +I will be a doctor. + +Będziemy w Warszawie o piątej. +We will be in Warsaw at five.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "byc"], + }, + # 2. РОД СУЩЕСТВИТЕЛЬНЫХ + { + "title": { + "pl": "Rodzaje rzeczowników", + "ru": "Род существительных", + "uk": "Рід іменників", + "en": "Noun genders", + }, + "description": { + "pl": """W języku polskim są trzy rodzaje gramatyczne: męski, żeński i nijaki. + +📌 Rodzaj męski – najczęściej rzeczowniki zakończone na spółgłoskę +📌 Rodzaj żeński – najczęściej rzeczowniki zakończone na -a +📌 Rodzaj nijaki – najczęściej rzeczowniki zakończone na -o, -e lub -ę + +⚠️ Są wyjątki, dlatego rodzaj warto zapamiętywać razem z rzeczownikiem.""", + "ru": """В польском языке есть три грамматических рода: мужской, женский и средний. + +📌 Мужской род – чаще всего существительные, оканчивающиеся на согласную +📌 Женский род – чаще всего существительные на -a +📌 Средний род – чаще всего существительные на -o, -e или -ę + +⚠️ Есть исключения, поэтому род лучше запоминать вместе с существительным.""", + "uk": """У польській мові є три граматичні роди: чоловічий, жіночий і середній. + +📌 Чоловічий рід – найчастіше іменники, що закінчуються на приголосну +📌 Жіночий рід – найчастіше іменники на -a +📌 Середній рід – найчастіше іменники на -o, -e або -ę + +⚠️ Є винятки, тому рід краще запам'ятовувати разом з іменником.""", + "en": """Polish has three grammatical genders: masculine, feminine and neuter. + +📌 Masculine – nouns most often ending in a consonant +📌 Feminine – nouns most often ending in -a +📌 Neuter – nouns most often ending in -o, -e or -ę + +⚠️ There are exceptions, so it is best to learn the gender together with the noun.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Rodzaj męski (ten): +dom, samochód, chłopiec + +🔹 Rodzaj żeński (ta): +książka, kawa, dziewczyna + +🔹 Rodzaj nijaki (to): +dziecko, mieszkanie, ciasto + +Ten samochód jest nowy. +Ta książka jest ciekawa. +To dziecko jest małe.""", + "ru": """🔹 Rodzaj męski (ten) — Мужской род (этот): +dom, samochód, chłopiec +дом, автомобиль, мальчик + +🔹 Rodzaj żeński (ta) — Женский род (эта): +książka, kawa, dziewczyna +книга, кофе, девочка + +🔹 Rodzaj nijaki (to) — Средний род (это): +dziecko, mieszkanie, ciasto +ребёнок, квартира, пирог + +Ten samochód jest nowy. +Этот автомобиль новый. + +Ta książka jest ciekawa. +Эта книга интересная. + +To dziecko jest małe. +Этот ребёнок маленький.""", + "uk": """🔹 Rodzaj męski (ten) — Чоловічий рід (цей): +dom, samochód, chłopiec +будинок, автомобіль, хлопчик + +🔹 Rodzaj żeński (ta) — Жіночий рід (ця): +książka, kawa, dziewczyna +книга, кава, дівчина + +🔹 Rodzaj nijaki (to) — Середній рід (це): +dziecko, mieszkanie, ciasto +дитина, квартира, пиріг + +Ten samochód jest nowy. +Цей автомобіль новий. + +Ta książka jest ciekawa. +Ця книга цікава. + +To dziecko jest małe. +Ця дитина маленька.""", + "en": """🔹 Rodzaj męski (ten) — Masculine (this): +dom, samochód, chłopiec +house, car, boy + +🔹 Rodzaj żeński (ta) — Feminine (this): +książka, kawa, dziewczyna +book, coffee, girl + +🔹 Rodzaj nijaki (to) — Neuter (this): +dziecko, mieszkanie, ciasto +child, flat, cake + +Ten samochód jest nowy. +This car is new. + +Ta książka jest ciekawa. +This book is interesting. + +To dziecko jest małe. +This child is small.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "noun", "gender"], + }, + # 3. ВОПРОСИТЕЛЬНЫЕ СЛОВА + { + "title": { + "pl": "Zaimki i przysłówki pytające", + "ru": "Вопросительные местоимения и наречия", + "uk": "Питальні займенники та прислівники", + "en": "Question words", + }, + "description": { + "pl": """Podstawowe słowa pytające pomagają budować pytania szczegółowe. + +📌 kto? co? – osoby, rzeczy +📌 gdzie? dokąd? skąd? – miejsce, kierunek +📌 kiedy? – czas +📌 dlaczego? – powód +📌 jak? – sposób +📌 ile? – ilość +📌 który/która/które? – wybór spośród kilku""", + "ru": """Основные вопросительные слова помогают строить специальные вопросы. + +📌 kto? co? – люди, предметы +📌 gdzie? dokąd? skąd? – место, направление +📌 kiedy? – время +📌 dlaczego? – причина +📌 jak? – способ +📌 ile? – количество +📌 który/która/które? – выбор из нескольких""", + "uk": """Основні питальні слова допомагають будувати спеціальні питання. + +📌 kto? co? – люди, предмети +📌 gdzie? dokąd? skąd? – місце, напрямок +📌 kiedy? – час +📌 dlaczego? – причина +📌 jak? – спосіб +📌 ile? – кількість +📌 który/która/które? – вибір з кількох""", + "en": """Basic question words help form detailed (wh-) questions. + +📌 kto? co? – people, things +📌 gdzie? dokąd? skąd? – place, direction +📌 kiedy? – time +📌 dlaczego? – reason +📌 jak? – manner +📌 ile? – quantity +📌 który/która/które? – choice among several""", + }, + "example": { + "pl": """Kto to jest? — To jest mój brat. +Co robisz? — Czytam książkę. +Gdzie mieszkasz? — Mieszkam w Krakowie. +Dokąd idziesz? — Idę do sklepu. +Skąd jesteś? — Jestem z Ukrainy. +Kiedy wracasz? — Wracam wieczorem. +Dlaczego się śmiejesz? — Bo jest zabawnie. +Jak się czujesz? — Czuję się dobrze. +Ile to kosztuje? — Dwadzieścia złotych. +Który autobus jedzie do centrum? — Ten czerwony.""", + "ru": """Kto to jest? — To jest mój brat. +Кто это? — Это мой брат. + +Co robisz? — Czytam książkę. +Что ты делаешь? — Читаю книгу. + +Gdzie mieszkasz? — Mieszkam w Krakowie. +Где ты живёшь? — Живу в Кракове. + +Dokąd idziesz? — Idę do sklepu. +Куда ты идёшь? — Иду в магазин. + +Skąd jesteś? — Jestem z Ukrainy. +Откуда ты? — Я из Украины. + +Kiedy wracasz? — Wracam wieczorem. +Когда ты вернёшься? — Вернусь вечером. + +Dlaczego się śmiejesz? — Bo jest zabawnie. +Почему ты смеёшься? — Потому что смешно. + +Jak się czujesz? — Czuję się dobrze. +Как ты себя чувствуешь? — Чувствую себя хорошо. + +Ile to kosztuje? — Dwadzieścia złotych. +Сколько это стоит? — Двадцать злотых. + +Który autobus jedzie do centrum? — Ten czerwony. +Какой автобус едет в центр? — Вон тот красный.""", + "uk": """Kto to jest? — To jest mój brat. +Хто це? — Це мій брат. + +Co robisz? — Czytam książkę. +Що ти робиш? — Читаю книгу. + +Gdzie mieszkasz? — Mieszkam w Krakowie. +Де ти живеш? — Живу в Кракові. + +Dokąd idziesz? — Idę do sklepu. +Куди ти йдеш? — Йду до магазину. + +Skąd jesteś? — Jestem z Ukrainy. +Звідки ти? — Я з України. + +Kiedy wracasz? — Wracam wieczorem. +Коли ти повернешся? — Повернуся ввечері. + +Dlaczego się śmiejesz? — Bo jest zabawnie. +Чому ти смієшся? — Бо смішно. + +Jak się czujesz? — Czuję się dobrze. +Як ти почуваєшся? — Почуваюся добре. + +Ile to kosztuje? — Dwadzieścia złotych. +Скільки це коштує? — Двадцять злотих. + +Który autobus jedzie do centrum? — Ten czerwony. +Який автобус їде в центр? — Он той червоний.""", + "en": """Kto to jest? — To jest mój brat. +Who is this? — This is my brother. + +Co robisz? — Czytam książkę. +What are you doing? — I'm reading a book. + +Gdzie mieszkasz? — Mieszkam w Krakowie. +Where do you live? — I live in Kraków. + +Dokąd idziesz? — Idę do sklepu. +Where are you going? — I'm going to the shop. + +Skąd jesteś? — Jestem z Ukrainy. +Where are you from? — I'm from Ukraine. + +Kiedy wracasz? — Wracam wieczorem. +When are you coming back? — I'll be back in the evening. + +Dlaczego się śmiejesz? — Bo jest zabawnie. +Why are you laughing? — Because it's funny. + +Jak się czujesz? — Czuję się dobrze. +How do you feel? — I feel good. + +Ile to kosztuje? — Dwadzieścia złotych. +How much does it cost? — Twenty zlotys. + +Który autobus jedzie do centrum? — Ten czerwony. +Which bus goes downtown? — That red one.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "question", "pronoun"], + }, + # 4. ЛИЧНЫЕ И ПРИТЯЖАТЕЛЬНЫЕ МЕСТОИМЕНИЯ + { + "title": { + "pl": "Zaimki osobowe i dzierżawcze", + "ru": "Личные и притяжательные местоимения", + "uk": "Особові та присвійні займенники", + "en": "Personal and possessive pronouns", + }, + "description": { + "pl": """📌 Zaimki osobowe: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one. +W języku polskim często można je pominąć, ponieważ formę osoby pokazuje czasownik. + +📌 Zaimki dzierżawcze: mój, twój, jego, jej, nasz, wasz, ich.""", + "ru": """📌 Личные местоимения: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one. +В польском их часто можно опустить, потому что лицо понятно по форме глагола. + +📌 Притяжательные: mój, twój, jego, jej, nasz, wasz, ich.""", + "uk": """📌 Особові займенники: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one. +У польській мові їх часто можна опускати, оскільки особа зрозуміла з форми дієслова. + +📌 Присвійні: mój, twój, jego, jej, nasz, wasz, ich.""", + "en": """📌 Personal pronouns: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one. +They can often be omitted in Polish because the verb form shows the person. + +📌 Possessive pronouns: mój, twój, jego, jej, nasz, wasz, ich.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Zaimki osobowe (można pominąć): +Ja pracuję. → Pracuję. +Ty mieszkasz w Warszawie. → Mieszkasz w Warszawie. + +🔹 Zaimki dzierżawcze: +mój telefon, moja książka, moje mieszkanie +twój samochód +nasz dom +ich dzieci""", + "ru": """🔹 Zaimki osobowe — Личные (можно опустить): +Ja pracuję. → Pracuję. +Я работаю. + +Ty mieszkasz w Warszawie. → Mieszkasz w Warszawie. +Ты живёшь в Варшаве. + +🔹 Zaimki dzierżawcze — Притяжательные: +mój telefon. — мой телефон. +moja książka. — моя книга. +moje mieszkanie. — моя квартира. +twój samochód. — твоя машина. +nasz dom. — наш дом. +ich dzieci. — их дети.""", + "uk": """🔹 Zaimki osobowe — Особові (можна опустити): +Ja pracuję. → Pracuję. +Я працюю. + +Ty mieszkasz w Warszawie. → Mieszkasz w Warszawie. +Ти живеш у Варшаві. + +🔹 Zaimki dzierżawcze — Присвійні: +mój telefon. — мій телефон. +moja książka. — моя книга. +moje mieszkanie. — моя квартира. +twój samochód. — твій автомобіль. +nasz dom. — наш будинок. +ich dzieci. — їхні діти.""", + "en": """🔹 Zaimki osobowe — Personal (can be omitted): +Ja pracuję. → Pracuję. +I work. + +Ty mieszkasz w Warszawie. → Mieszkasz w Warszawie. +You live in Warsaw. + +🔹 Zaimki dzierżawcze — Possessive: +mój telefon. — my phone. +moja książka. — my book. +moje mieszkanie. — my flat. +twój samochód. — your car. +nasz dom. — our house. +ich dzieci. — their children.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "pronoun"], + }, + # 5. СПРЯЖЕНИЕ ГЛАГОЛОВ + { + "title": { + "pl": "Odmiana czasowników", + "ru": "Спряжение глаголов", + "uk": "Відмінювання дієслів", + "en": "Verb conjugation", + }, + "description": { + "pl": """W czasie teraźniejszym można wyróżnić kilka praktycznych modeli odmiany czasowników. Najczęstsze modele to: + +🔹 -am, -asz +🔹 -ę, -esz +🔹 -ę, -isz / -ysz + +⚠️ To praktyczne modele do nauki, a nie sztywne grupy obejmujące wszystkie czasowniki. Niektóre czasowniki są nieregularne lub mają zmiany w temacie.""", + "ru": """В настоящем времени можно выделить несколько практических моделей спряжения глаголов. Наиболее распространённые модели: + +🔹 -am, -asz +🔹 -ę, -esz +🔹 -ę, -isz / -ysz + +⚠️ Это практические модели для изучения, а не строгие группы, охватывающие все глаголы. Некоторые глаголы являются неправильными или изменяют основу.""", + "uk": """У теперішньому часі можна виділити кілька практичних моделей відмінювання дієслів. Найпоширеніші моделі: + +🔹 -am, -asz +🔹 -ę, -esz +🔹 -ę, -isz / -ysz + +⚠️ Це практичні моделі для навчання, а не суворі групи, що охоплюють усі дієслова. Деякі дієслова є неправильними або змінюють основу.""", + "en": """In the present tense, several practical conjugation patterns can be distinguished. Common patterns include: + +🔹 -am, -asz +🔹 -ę, -esz +🔹 -ę, -isz / -ysz + +⚠️ These are practical learning patterns, not rigid groups covering every verb. Some verbs are irregular or change their stem.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 MODEL -AM, -ASZ: CZYTAĆ +czytam – czytasz – czyta – czytamy – czytacie – czytają + +🔹 MODEL -Ę, -ESZ: PISAĆ +piszę – piszesz – pisze – piszemy – piszecie – piszą + +🔹 MODEL -Ę, -ISZ: MÓWIĆ +mówię – mówisz – mówi – mówimy – mówicie – mówią + +🔹 MODEL -Ę, -YSZ: TAŃCZYĆ +tańczę – tańczysz – tańczy – tańczymy – tańczycie – tańczą""", + "ru": """🔹 MODEL -AM, -ASZ: CZYTAĆ (читать) +czytam – czytasz – czyta – czytamy – czytacie – czytają +я читаю – ты читаешь – он/она читает – мы читаем – вы читаете – они читают + +🔹 MODEL -Ę, -ESZ: PISAĆ (писать) +piszę – piszesz – pisze – piszemy – piszecie – piszą +я пишу – ты пишешь – он/она пишет – мы пишем – вы пишете – они пишут + +🔹 MODEL -Ę, -ISZ: MÓWIĆ (говорить) +mówię – mówisz – mówi – mówimy – mówicie – mówią +я говорю – ты говоришь – он/она говорит – мы говорим – вы говорите – они говорят + +🔹 MODEL -Ę, -YSZ: TAŃCZYĆ (танцевать) +tańczę – tańczysz – tańczy – tańczymy – tańczycie – tańczą +я танцую – ты танцуешь – он/она танцует – мы танцуем – вы танцуете – они танцуют""", + "uk": """🔹 MODEL -AM, -ASZ: CZYTAĆ (читати) +czytam – czytasz – czyta – czytamy – czytacie – czytają +я читаю – ти читаєш – він/вона читає – ми читаємо – ви читаєте – вони читають + +🔹 MODEL -Ę, -ESZ: PISAĆ (писати) +piszę – piszesz – pisze – piszemy – piszecie – piszą +я пишу – ти пишеш – він/вона пише – ми пишемо – ви пишете – вони пишуть + +🔹 MODEL -Ę, -ISZ: MÓWIĆ (говорити) +mówię – mówisz – mówi – mówimy – mówicie – mówią +я говорю – ти говориш – він/вона говорить – ми говоримо – ви говорите – вони говорять + +🔹 MODEL -Ę, -YSZ: TAŃCZYĆ (танцювати) +tańczę – tańczysz – tańczy – tańczymy – tańczycie – tańczą +я танцюю – ти танцюєш – він/вона танцює – ми танцюємо – ви танцюєте – вони танцюють""", + "en": """🔹 MODEL -AM, -ASZ: CZYTAĆ (to read) +czytam – czytasz – czyta – czytamy – czytacie – czytają +I read – you read – he/she reads – we read – you read – they read + +🔹 MODEL -Ę, -ESZ: PISAĆ (to write) +piszę – piszesz – pisze – piszemy – piszecie – piszą +I write – you write – he/she writes – we write – you write – they write + +🔹 MODEL -Ę, -ISZ: MÓWIĆ (to speak) +mówię – mówisz – mówi – mówimy – mówicie – mówią +I speak – you speak – he/she speaks – we speak – you speak – they speak + +🔹 MODEL -Ę, -YSZ: TAŃCZYĆ (to dance) +tańczę – tańczysz – tańczy – tańczymy – tańczycie – tańczą +I dance – you dance – he/she dances – we dance – you dance – they dance""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "conjugation"], + }, + # 6. МНОЖЕСТВЕННОЕ ЧИСЛО СУЩЕСТВИТЕЛЬНЫХ + { + "title": { + "pl": "Liczba mnoga rzeczowników", + "ru": "Множественное число существительных", + "uk": "Множина іменників", + "en": "Plural of nouns", + }, + "description": { + "pl": """Podstawowe końcówki liczby mnogiej w mianowniku zależą od rodzaju rzeczownika. + +📌 Rodzaj żeński (-a): -y/-i (książka → książki) +📌 Rodzaj nijaki: -a (mieszkanie → mieszkania) +📌 Rodzaj męski niosobowy: -y/-i (samochód → samochody) +📌 Rodzaj męskoosobowy: -i/-y (patrz reguła o formach męskoosobowych) + +⚠️ Niektóre rzeczowniki mają nieregularną liczbę mnogą (np. rok → lata, dziecko → dzieci).""", + "ru": """Основные окончания множественного числа в именительном падеже зависят от рода существительного. + +📌 Женский род (-a): -y/-i (książka → książki) +📌 Средний род: -a (mieszkanie → mieszkania) +📌 Мужской неличный род: -y/-i (samochód → samochody) +📌 Мужеско-личный род: -i/-y (см. правило о мужеско-личных формах) + +⚠️ Некоторые существительные имеют неправильное множественное число (например, rok → lata, dziecko → dzieci).""", + "uk": """Основні закінчення множини в називному відмінку залежать від роду іменника. + +📌 Жіночий рід (-a): -y/-i (książka → książki) +📌 Середній рід: -a (mieszkanie → mieszkania) +📌 Чоловічий неособовий рід: -y/-i (samochód → samochody) +📌 Чоловічо-особовий рід: -i/-y (див. правило про чоловічо-особові форми) + +⚠️ Деякі іменники мають неправильну множину (наприклад, rok → lata, dziecko → dzieci).""", + "en": """Basic nominative plural endings depend on the noun's gender. + +📌 Feminine (-a): -y/-i (książka → książki) +📌 Neuter: -a (mieszkanie → mieszkania) +📌 Masculine non-personal: -y/-i (samochód → samochody) +📌 Masculine personal: -i/-y (see the rule on masculine-personal forms) + +⚠️ Some nouns have an irregular plural (e.g. rok → lata, dziecko → dzieci).""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Rodzaj żeński: +książka → książki +kawa → kawy + +🔹 Rodzaj nijaki: +mieszkanie → mieszkania +okno → okna + +🔹 Rodzaj męski niosobowy: +samochód → samochody +stół → stoły + +🔹 Nieregularne: +rok → lata +dziecko → dzieci +człowiek → ludzie""", + "ru": """🔹 Женский род: +książka → książki +книга → книги + +kawa → kawy +кофе → (виды) кофе + +🔹 Средний род: +mieszkanie → mieszkania +квартира → квартиры + +okno → okna +окно → окна + +🔹 Мужской неличный род: +samochód → samochody +машина → машины + +stół → stoły +стол → столы + +🔹 Нерегулярные: +rok → lata +год → годы + +dziecko → dzieci +ребёнок → дети + +człowiek → ludzie +человек → люди""", + "uk": """🔹 Жіночий рід: +książka → książki +книга → книги + +kawa → kawy +кава → (види) кави + +🔹 Середній рід: +mieszkanie → mieszkania +квартира → квартири + +okno → okna +вікно → вікна + +🔹 Чоловічий неособовий рід: +samochód → samochody +автомобіль → автомобілі + +stół → stoły +стіл → столи + +🔹 Нерегулярні: +rok → lata +рік → роки + +dziecko → dzieci +дитина → діти + +człowiek → ludzie +людина → люди""", + "en": """🔹 Feminine: +książka → książki (book → books) +kawa → kawy (coffee → coffees) + +🔹 Neuter: +mieszkanie → mieszkania (flat → flats) +okno → okna (window → windows) + +🔹 Masculine non-personal: +samochód → samochody (car → cars) +stół → stoły (table → tables) + +🔹 Irregular: +rok → lata (year → years) +dziecko → dzieci (child → children) +człowiek → ludzie (person → people)""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "noun", "plural"], + }, + # 7. СОЮЗЫ + { + "title": { + "pl": "Spójniki", + "ru": "Союзы", + "uk": "Сполучники", + "en": "Conjunctions", + }, + "description": { + "pl": """Spójniki łączą słowa, wyrażenia lub zdania. + +📌 i – łączenie (dodawanie) +📌 ale – przeciwstawienie +📌 bo, ponieważ – przyczyna +📌 więc, dlatego – skutek +📌 że – wprowadza zdanie dopełnieniowe +📌 żeby – cel +📌 lub, albo – alternatywa""", + "ru": """Союзы соединяют слова, выражения или предложения. + +📌 i – соединение (добавление) +📌 ale – противопоставление +📌 bo, ponieważ – причина +📌 więc, dlatego – следствие +📌 że – вводит придаточное дополнительное предложение +📌 żeby – цель +📌 lub, albo – альтернатива""", + "uk": """Сполучники поєднують слова, вирази або речення. + +📌 i – поєднання (додавання) +📌 ale – протиставлення +📌 bo, ponieważ – причина +📌 więc, dlatego – наслідок +📌 że – вводить додаткове підрядне речення +📌 żeby – мета +📌 lub, albo – альтернатива""", + "en": """Conjunctions join words, phrases or clauses. + +📌 i – addition +📌 ale – contrast +📌 bo, ponieważ – cause +📌 więc, dlatego – result +📌 że – introduces a subordinate (object) clause +📌 żeby – purpose +📌 lub, albo – alternative""", + }, + "example": { + "pl": """Kupiłem chleb i mleko. +Chciałem iść na spacer, ale padał deszcz. +Zostałem w domu, bo byłem chory. +Byłem chory, więc zostałem w domu. +Wiem, że masz rację. +Uczę się polskiego, żeby znaleźć pracę. +Możesz wybrać herbatę lub kawę.""", + "ru": """Kupiłem chleb i mleko. +Я купил хлеб и молоко. + +Chciałem iść na spacer, ale padał deszcz. +Я хотел пойти гулять, но шёл дождь. + +Zostałem w domu, bo byłem chory. +Я остался дома, потому что был болен. + +Byłem chory, więc zostałem w domu. +Я был болен, поэтому остался дома. + +Wiem, że masz rację. +Я знаю, что ты прав. + +Uczę się polskiego, żeby znaleźć pracę. +Я учу польский, чтобы найти работу. + +Możesz wybrać herbatę lub kawę. +Ты можешь выбрать чай или кофе.""", + "uk": """Kupiłem chleb i mleko. +Я купив хліб і молоко. + +Chciałem iść na spacer, ale padał deszcz. +Я хотів піти на прогулянку, але йшов дощ. + +Zostałem w domu, bo byłem chory. +Я залишився вдома, бо був хворий. + +Byłem chory, więc zostałem w domu. +Я був хворий, тому залишився вдома. + +Wiem, że masz rację. +Я знаю, що ти маєш рацію. + +Uczę się polskiego, żeby znaleźć pracę. +Я вивчаю польську, щоб знайти роботу. + +Możesz wybrać herbatę lub kawę. +Ти можеш вибрати чай або каву.""", + "en": """Kupiłem chleb i mleko. +I bought bread and milk. + +Chciałem iść na spacer, ale padał deszcz. +I wanted to go for a walk, but it was raining. + +Zostałem w domu, bo byłem chory. +I stayed home because I was sick. + +Byłem chory, więc zostałem w domu. +I was sick, so I stayed home. + +Wiem, że masz rację. +I know that you're right. + +Uczę się polskiego, żeby znaleźć pracę. +I'm learning Polish in order to find a job. + +Możesz wybrać herbatę lub kawę. +You can choose tea or coffee.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "conjunction"], + }, + # 8. PAN / PANI + { + "title": { + "pl": "Formy grzecznościowe: Pan, Pani", + "ru": "Вежливые формы: Pan, Pani", + "uk": "Ввічливі форми: Pan, Pani", + "en": "Polite forms: Pan, Pani", + }, + "description": { + "pl": """W rozmowach formalnych zamiast „ty" używamy „Pan" (do mężczyzny) lub „Pani" (do kobiety) razem z czasownikiem w 3 osobie liczby pojedynczej – tak jak przy „on/ona". + +📌 Pan / Pani + czasownik jak dla on/ona +📌 W liczbie mnogiej: Państwo + czasownik w 3 osobie liczby mnogiej + +⚠️ Słowa „Pan", „Pani" piszemy wielką literą, gdy zwracamy się bezpośrednio do kogoś.""", + "ru": """В официальных разговорах вместо „ty" используем „Pan" (к мужчине) или „Pani" (к женщине) вместе с глаголом в 3-м лице единственного числа – так же, как при „on/ona". + +📌 Pan / Pani + глагол как для on/ona +📌 Во множественном числе: Państwo + глагол в 3-м лице множественного числа + +⚠️ Слова „Pan", „Pani" пишутся с большой буквы, когда обращаемся напрямую к кому-то.""", + "uk": """У формальних розмовах замість „ty" використовуємо „Pan" (до чоловіка) або „Pani" (до жінки) разом з дієсловом у 3-й особі однини – так само, як при „on/ona". + +📌 Pan / Pani + дієслово як для on/ona +📌 У множині: Państwo + дієслово у 3-й особі множини + +⚠️ Слова „Pan", „Pani" пишемо з великої літери, коли звертаємося безпосередньо до когось.""", + "en": """In formal conversations, instead of „ty" we use „Pan" (to a man) or „Pani" (to a woman) together with the verb in the 3rd person singular – the same way as with „on/ona". + +📌 Pan / Pani + verb as for he/she +📌 Plural: Państwo + verb in the 3rd person plural + +⚠️ „Pan" and „Pani" are capitalized when addressing someone directly.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Nieformalnie (ty): +Jak się masz? Gdzie mieszkasz? + +🔹 Formalnie (Pan/Pani): +Jak się Pan ma? (do mężczyzny) +Jak się Pani ma? (do kobiety) +Gdzie Pan mieszka? +Gdzie Pani mieszka? + +🔹 Liczba mnoga (Państwo): +Skąd Państwo są? +Co Państwo piją?""", + "ru": """🔹 Неформально (ty): +Jak się masz? Gdzie mieszkasz? +Как дела? Где ты живёшь? + +🔹 Формально (Pan/Pani): +Jak się Pan ma? (к мужчине) +Как ваши дела? + +Jak się Pani ma? (к женщине) +Как ваши дела? + +Gdzie Pan mieszka? +Где вы живёте? + +🔹 Множественное число (Państwo): +Skąd Państwo są? +Откуда вы (все)? + +Co Państwo piją? +Что вы будете пить?""", + "uk": """🔹 Неформально (ty): +Jak się masz? Gdzie mieszkasz? +Як справи? Де ти живеш? + +🔹 Формально (Pan/Pani): +Jak się Pan ma? (до чоловіка) +Як ваші справи? + +Jak się Pani ma? (до жінки) +Як ваші справи? + +Gdzie Pan mieszka? +Де ви живете? + +🔹 Множина (Państwo): +Skąd Państwo są? +Звідки ви (всі)? + +Co Państwo piją? +Що ви питимете?""", + "en": """🔹 Informal (ty): +Jak się masz? Gdzie mieszkasz? +How are you? Where do you live? + +🔹 Formal (Pan/Pani): +Jak się Pan ma? (to a man) +How are you? + +Jak się Pani ma? (to a woman) +How are you? + +Gdzie Pan mieszka? +Where do you live? + +🔹 Plural (Państwo): +Skąd Państwo są? +Where are you (all) from? + +Co Państwo piją? +What will you have to drink?""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "politeness", "formal"], + }, + # 9. ПОВЕЛИТЕЛЬНОЕ НАКЛОНЕНИЕ + { + "title": { + "pl": "Tryb rozkazujący", + "ru": "Повелительное наклонение", + "uk": "Наказовий спосіб", + "en": "Imperative mood", + }, + "description": { + "pl": """Tryb rozkazujący służy do wyrażania poleceń, próśb, instrukcji i zachęt. + +📌 ty – forma dla jednej osoby +📌 wy – forma dla kilku osób lub zwrotu grzecznościowego +📌 my – zachęta typu „zróbmy / chodźmy" + +🎩 Uprzejma prośba: proszę + bezokolicznik.""", + "ru": """Повелительное наклонение используется для команд, просьб, инструкций и предложений. + +📌 ty – форма для одного человека +📌 wy – форма для нескольких людей или в некоторых вежливых обращениях +📌 my – предложение сделать что-то вместе + +🎩 Вежливая просьба: proszę + инфинитив.""", + "uk": """Наказовий спосіб використовується для команд, прохань, інструкцій і пропозицій. + +📌 ty – форма для однієї особи +📌 wy – форма для кількох осіб +📌 my – пропозиція зробити щось разом + +🎩 Ввічливе прохання: proszę + інфінітив.""", + "en": """The imperative is used for commands, requests, instructions and suggestions. + +📌 ty – form for one person +📌 wy – form for several people +📌 my – a suggestion to do something together + +🎩 Polite request: proszę + infinitive.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 TY (dla jednej osoby): +Czytaj! Pisz! Mów! Chodź! + +🔹 WY (dla kilku osób): +Czytajcie! Piszcie! Mówcie! Chodźcie! + +🔹 MY (zachęta): +Czytajmy! Piszmy! Mówmy! Chodźmy! + +🎩 Uprzejma prośba: +Proszę usiąść. +Proszę poczekać chwilę. +Nie martw się! +Chodźmy do domu!""", + "ru": """🔹 TY — для одного человека: +Czytaj! Pisz! Mów! Chodź! +Читай! Пиши! Говори! Иди! + +🔹 WY — для нескольких людей: +Czytajcie! Piszcie! Mówcie! Chodźcie! +Читайте! Пишите! Говорите! Идите! + +🔹 MY — предложение вместе: +Czytajmy! Piszmy! Mówmy! Chodźmy! +Давайте читать! Писать! Говорить! Пойдём! + +🎩 Uprzejma prośba — Вежливая просьба: +Proszę usiąść. +Сядьте, пожалуйста. + +Proszę poczekać chwilę. +Подождите минутку, пожалуйста. + +Nie martw się! +Не волнуйся! + +Chodźmy do domu! +Пойдём домой!""", + "uk": """🔹 TY — для однієї особи: +Czytaj! Pisz! Mów! Chodź! +Читай! Пиши! Говори! Іди! + +🔹 WY — для кількох осіб: +Czytajcie! Piszcie! Mówcie! Chodźcie! +Читайте! Пишіть! Говоріть! Ідіть! + +🔹 MY — пропозиція разом: +Czytajmy! Piszmy! Mówmy! Chodźmy! +Читаймо! Пишімо! Говорімо! Ходімо! + +🎩 Uprzejma prośba — Ввічливе прохання: +Proszę usiąść. +Сідайте, будь ласка. + +Proszę poczekać chwilę. +Почекайте хвилинку, будь ласка. + +Nie martw się! +Не хвилюйся! + +Chodźmy do domu! +Ходімо додому!""", + "en": """🔹 TY — for one person: +Czytaj! Pisz! Mów! Chodź! +Read! Write! Speak! Come! + +🔹 WY — for several people: +Czytajcie! Piszcie! Mówcie! Chodźcie! +Read! Write! Speak! Come! + +🔹 MY — let's do together: +Czytajmy! Piszmy! Mówmy! Chodźmy! +Let's read! Write! Speak! Go! + +🎩 Uprzejma prośba — Polite request: +Proszę usiąść. +Please sit down. + +Proszę poczekać chwilę. +Please wait a moment. + +Nie martw się! +Don't worry! + +Chodźmy do domu! +Let's go home!""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "imperative"], + }, + # ==== PART2_MARKER ==== +] + + +async def main(): + pool = await get_pool() + async with pool.acquire() as conn: + # Идемпотентность: удаляем только правила из этой части (по title_pl), + # чтобы не затирать правила из других скриптов (part2/part3). + await conn.execute(""" + DELETE FROM teacher_materials + WHERE category = 'rule' AND title_pl = ANY($1::text[]) + """, [ + "Czasownik „być”", "Rodzaje rzeczowników", "Zaimki i przysłówki pytające", + "Zaimki osobowe i dzierżawcze", "Odmiana czasowników", "Liczba mnoga rzeczowników", + "Spójniki", "Formy grzecznościowe: Pan, Pani", "Tryb rozkazujący", + ]) + + inserted = 0 + for r in GRAMMAR_RULES: + await conn.execute( + """ + INSERT INTO teacher_materials ( + category, + title_pl, title_ru, title_uk, title_en, + content_pl, content_ru, content_uk, content_en, + example_pl, example_ru, example_uk, example_en, + tags, level, is_active + ) + VALUES ( + 'rule', + $1, $2, $3, $4, + $5, $6, $7, $8, + $9, $10, $11, $12, + $13, 'A1', TRUE + ) + """, + r["title"]["pl"], r["title"]["ru"], r["title"]["uk"], r["title"]["en"], + r["description"]["pl"], r["description"]["ru"], r["description"]["uk"], r["description"]["en"], + r["example"]["pl"], r["example"]["ru"], r["example"]["uk"], r["example"]["en"], + r["tags"], + ) + inserted += 1 + + print(f"Готово. Вставлено правил: {inserted}") + + await pool.close() + + +if __name__ == "__main__": + asyncio.run(main()) diff --git a/scripts/seed_grammar_rules_part2.py b/scripts/seed_grammar_rules_part2.py new file mode 100644 index 0000000..93426bc --- /dev/null +++ b/scripts/seed_grammar_rules_part2.py @@ -0,0 +1,968 @@ +""" +Наполняет таблицу teacher_materials правилами грамматики (rule), часть 2 (правила 10–17). + +Данные взяты из pleily/lib/data/grammar_rules_part2.dart. + +Запуск (из папки backend): + python scripts/seed_grammar_rules_part2.py + +Скрипт идемпотентный: удаляет только свои правила (по title_pl), +потом вставляет заново. Не затирает правила из part1/part3. +""" +import asyncio +import os +import sys + +sys.path.insert(0, os.path.dirname(os.path.dirname(os.path.abspath(__file__)))) + +from database import get_pool + +GRAMMAR_RULES = [ + # 10. ЧИСЛИТЕЛЬНЫЕ + { + "title": { + "pl": "Liczebniki", + "ru": "Числительные", + "uk": "Числівники", + "en": "Numerals", + }, + "description": { + "pl": """Po liczebnikach rzeczownik może przyjmować różne formy. + +📌 2, 3, 4 – najczęściej łączą się z mianownikiem liczby mnogiej +📌 5 i więcej – najczęściej łączą się z dopełniaczem liczby mnogiej + +⚠️ W konstrukcjach z liczebnikami 5+ czasownik często występuje w liczbie pojedynczej.""", + "ru": """После числительных существительное может принимать разные формы. + +📌 2, 3, 4 – обычно сочетаются с именительным падежом множественного числа +📌 5 и больше – обычно сочетаются с родительным падежом множественного числа + +⚠️ В конструкциях с числительными 5+ глагол часто употребляется в единственном числе.""", + "uk": """Після числівників іменник може мати різні форми. + +📌 2, 3, 4 – найчастіше поєднуються з називним відмінком множини +📌 5 і більше – найчастіше поєднуються з родовим відмінком множини + +⚠️ У конструкціях із числівниками 5+ дієслово часто вживається в однині.""", + "en": """After numerals, the noun can take different forms. + +📌 2, 3, 4 – usually take the nominative plural +📌 5 and above – usually take the genitive plural + +⚠️ With numerals 5+, the verb is often used in the singular.""", + }, + "example": { + "pl": """📌 2, 3, 4 → Mianownik (kto? co?) +Mam dwa koty. +Mam trzy psy. +Mam cztery książki. + +📌 5+ → Dopełniacz (kogo? czego?) +Mam pięć kotów. +Mam siedem psów. +Mam sześć książek. + +⚠️ Wiek: Mam 21 lat. +Mam 22 lata. +Mam 25 lat.""", + "ru": """📌 2, 3, 4 → Mianownik (kto? co?) — Именительный +Mam dwa koty. +У меня два кота. + +Mam trzy psy. +У меня три собаки. + +Mam cztery książki. +У меня четыре книги. + +📌 5+ → Dopełniacz (kogo? czego?) — Родительный +Mam pięć kotów. +У меня пять котов. + +Mam siedem psów. +У меня семь собак. + +Mam sześć książek. +У меня шесть книг. + +⚠️ Возраст: +Mam 21 lat. — Мне 21 год. +Mam 22 lata. — Мне 22 года. +Mam 25 lat. — Мне 25 лет.""", + "uk": """📌 2, 3, 4 → Mianownik (kto? co?) — Називний +Mam dwa koty. +У мене два коти. + +Mam trzy psy. +У мене три собаки. + +Mam cztery książki. +У мене чотири книги. + +📌 5+ → Dopełniacz (kogo? czego?) — Родовий +Mam pięć kotów. +У мене п'ять котів. + +Mam siedem psów. +У мене сім собак. + +Mam sześć książek. +У мене шість книг. + +⚠️ Вік: +Mam 21 lat. — Мені 21 рік. +Mam 22 lata. — Мені 22 роки. +Mam 25 lat. — Мені 25 років.""", + "en": """📌 2, 3, 4 → Mianownik (kto? co?) — Nominative +Mam dwa koty. +I have two cats. + +Mam trzy psy. +I have three dogs. + +Mam cztery książki. +I have four books. + +📌 5+ → Dopełniacz (kogo? czego?) — Genitive +Mam pięć kotów. +I have five cats. + +Mam siedem psów. +I have seven dogs. + +Mam sześć książek. +I have six books. + +⚠️ Age: +Mam 21 lat. — I am 21 years old. +Mam 22 lata. — I am 22 years old. +Mam 25 lat. — I am 25 years old.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "numeral", "number"], + }, + # 11. ГЛАГОЛЫ ДВИЖЕНИЯ + { + "title": { + "pl": "Czasowniki ruchu", + "ru": "Глаголы движения", + "uk": "Дієслова руху", + "en": "Verbs of motion", + }, + "description": { + "pl": """🚶 iść / chodzić – ruch pieszo +🚗 jechać / jeździć – ruch środkiem transportu + +📌 iść, jechać – pojedynczy lub konkretny kierunek ruchu +📌 chodzić, jeździć – ruch powtarzający się, zwyczaj lub ogólną możliwość""", + "ru": """🚶 iść / chodzić – движение пешком +🚗 jechać / jeździć – движение на транспорте + +📌 iść, jechać – единичное или конкретное направление движения +📌 chodzić, jeździć – повторяющееся движение, привычка или регулярность""", + "uk": """🚶 iść / chodzić – рух пішки +🚗 jechać / jeździć – рух транспортом + +📌 iść, jechać – одиничний або конкретний напрямок руху +📌 chodzić, jeździć – повторюваний рух, звичка або регулярність""", + "en": """🚶 iść / chodzić – movement on foot +🚗 jechać / jeździć – movement by vehicle + +📌 iść, jechać – a single or specific movement +📌 chodzić, jeździć – repeated movement, habit or regular activity""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 iść / jechać — konkretny ruch (teraz): +Idę do sklepu. +Jadę do Warszawy. + +🔹 chodzić / jeździć — zwyczaj, powtarzanie: +Chodzę do pracy pieszo. +Jeżdżę do Warszawy co miesiąc. + +Dziecko idzie do szkoły. +Dzieci chodzą do szkoły od poniedziałku do piątku.""", + "ru": """🔹 iść / jechać — конкретное движение (сейчас): +Idę do sklepu. +Я иду в магазин. + +Jadę do Warszawy. +Я еду в Варшаву. + +🔹 chodzić / jeździć — привычка, регулярность: +Chodzę do pracy pieszo. +Я хожу на работу пешком. + +Jeżdżę do Warszawy co miesiąc. +Я езжу в Варшаву каждый месяц. + +Dziecko idzie do szkoły. +Ребёнок идёт в школу. + +Dzieci chodzą do szkoły od poniedziałku do piątku. +Дети ходят в школу с понедельника по пятницу.""", + "uk": """🔹 iść / jechać — конкретний рух (зараз): +Idę do sklepu. +Я йду до магазину. + +Jadę do Warszawy. +Я їду до Варшави. + +🔹 chodzić / jeździć — звичка, регулярність: +Chodzę do pracy pieszo. +Я ходжу на роботу пішки. + +Jeżdżę do Warszawy co miesiąc. +Я їжджу до Варшави щомісяця. + +Dziecko idzie do szkoły. +Дитина йде до школи. + +Dzieci chodzą do szkoły od poniedziałku do piątku. +Діти ходять до школи з понеділка до п'ятниці.""", + "en": """🔹 iść / jechać — specific movement (now): +Idę do sklepu. +I'm going to the shop. + +Jadę do Warszawy. +I'm going to Warsaw. + +🔹 chodzić / jeździć — habit, repetition: +Chodzę do pracy pieszo. +I walk to work. + +Jeżdżę do Warszawy co miesiąc. +I go to Warsaw every month. + +Dziecko idzie do szkoły. +The child is going to school. + +Dzieci chodzą do szkoły od poniedziałku do piątku. +Children go to school from Monday to Friday.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "motion"], + }, + # 12. СТЕПЕНИ СРАВНЕНИЯ + { + "title": { + "pl": "Stopniowanie przymiotników", + "ru": "Степени сравнения прилагательных", + "uk": "Ступені порівняння прикметників", + "en": "Comparison of adjectives", + }, + "description": { + "pl": """W języku polskim wyróżniamy trzy stopnie przymiotnika: + +⭐ Równy – zwykły opis +⭐⭐ Wyższy – porównujemy dwie rzeczy +⭐⭐⭐ Najwyższy – wskazujemy coś jako najbardziej ... + +📌 Często używamy końcówek -szy / -ejszy oraz przedrostka naj-. +⚠️ Nie wszystkie przymiotniki tworzą stopnie regularnie. + +📌 męskoosobowy – grupa mężczyzn (dobrzy chłopcy) +📌 niemęskoosobowy – kobiety, dzieci, zwierzęta, rzeczy (dobre dziewczyny, dobre dzieci)""", + "ru": """В польском языке выделяют три степени сравнения прилагательных: + +⭐ Положительная – обычное описание +⭐⭐ Сравнительная – сравниваем два предмета +⭐⭐⭐ Превосходная – выделяем что-то как самое ... + +📌 Часто используются окончания -szy / -ejszy и приставка naj-. +⚠️ Не все прилагательные образуют степени сравнения регулярно. + +📌 męskoosobowy – группа мужчин (dobrzy chłopcy — хорошие мальчики) +📌 niemęskoosobowy – женщины, дети, животные, предметы (dobre dziewczyny — хорошие девочки, dobre dzieci — хорошие дети)""", + "uk": """У польській мові виділяють три ступені порівняння прикметників: + +⭐ Звичайний – звичайний опис +⭐⭐ Вищий – порівнюємо два предмети +⭐⭐⭐ Найвищий – виділяємо щось як найбільш ... + +📌 Часто використовуються закінчення -szy / -ejszy та префікс naj-. +⚠️ Не всі прикметники утворюють ступені порівняння регулярно. + +📌 męskoosobowy – група чоловіків (dobrzy chłopcy — хороші хлопці) +📌 niemęskoosobowy – жінки, діти, тварини, предмети (dobre dziewczyny — хороші дівчата, dobre dzieci — хороші діти)""", + "en": """Polish has three degrees of comparison: + +⭐ Positive – ordinary description +⭐⭐ Comparative – comparing two things +⭐⭐⭐ Superlative – identifying something as the most ... + +📌 The endings -szy / -ejszy and the prefix naj- are often used. +⚠️ Not all adjectives form their degrees regularly. + +📌 męskoosobowy – a group of men (dobrzy chłopcy — good boys) +📌 niemęskoosobowy – women, children, animals, things (dobre dziewczyny — good girls, dobre dzieci — good children)""", + }, + "example": { + "pl": """⭐ Równy — zwykły opis: +ładny telefon. + +⭐⭐ Wyższy — porównujemy 2 rzeczy: +Ten telefon jest ładniejszy niż tamten. + +⭐⭐⭐ Najwyższy — wyróżniamy 1 rzecz: +To jest najładniejszy telefon. + +ładny → ładniejszy → najładniejszy +szybki → szybszy → najszybszy + +🔄 Nieregularne: +dobry → lepszy → najlepszy +zły → gorszy → najgorszy +duży → większy → największy +mały → mniejszy → najmniejszy + +📌 Męskoosobowy vs niemęskoosobowy: +Męskoosobowy: dobrzy chłopcy +Niemęskoosobowy: dobre dziewczyny, dobre dzieci""", + "ru": """⭐ Równy — Положительная (обычное описание): +ładny telefon. +Красивый телефон. + +⭐⭐ Wyższy — Сравнительная (сравниваем 2 предмета): +Ten telefon jest ładniejszy niż tamten. +Этот телефон красивее того. + +⭐⭐⭐ Najwyższy — Превосходная (выделяем 1 предмет): +To jest najładniejszy telefon. +Это самый красивый телефон. + +ładny → ładniejszy → najładniejszy +szybki → szybszy → najszybszy +быстрый → быстрее → самый быстрый + +🔄 Nieregularne — Неправильные: +dobry → lepszy → najlepszy (хороший → лучше → лучший) +zły → gorszy → najgorszy (плохой → хуже → худший) +duży → większy → największy (большой → больше → самый большой) +mały → mniejszy → najmniejszy (маленький → меньше → самый маленький) + +📌 Męskoosobowy vs niemęskoosobowy: +Męskoosobowy: dobrzy chłopcy — хорошие мальчики +Niemęskoosobowy: dobre dziewczyny — хорошие девочки, dobre dzieci — хорошие дети""", + "uk": """⭐ Równy — Звичайний (звичайний опис): +ładny telefon. +Гарний телефон. + +⭐⭐ Wyższy — Вищий (порівнюємо 2 предмети): +Ten telefon jest ładniejszy niż tamten. +Цей телефон гарніший за той. + +⭐⭐⭐ Najwyższy — Найвищий (виділяємо 1 предмет): +To jest najładniejszy telefon. +Це найгарніший телефон. + +ładny → ładniejszy → najładniejszy +szybki → szybszy → najszybszy +швидкий → швидший → найшвидший + +🔄 Nieregularne — Неправильні: +dobry → lepszy → najlepszy (добрий → кращий → найкращий) +zły → gorszy → najgorszy (поганий → гірший → найгірший) +duży → większy → największy (великий → більший → найбільший) +mały → mniejszy → najmniejszy (малий → менший → найменший) + +📌 Męskoosobowy vs niemęskoosobowy: +Męskoosobowy: dobrzy chłopcy — хороші хлопці +Niemęskoosobowy: dobre dziewczyny — хороші дівчата, dobre dzieci — хороші діти""", + "en": """⭐ Równy — Positive (ordinary description): +ładny telefon. +A pretty phone. + +⭐⭐ Wyższy — Comparative (comparing 2 things): +Ten telefon jest ładniejszy niż tamten. +This phone is prettier than that one. + +⭐⭐⭐ Najwyższy — Superlative (singling out 1 thing): +To jest najładniejszy telefon. +This is the prettiest phone. + +ładny → ładniejszy → najładniejszy +szybki → szybszy → najszybszy +fast → faster → the fastest + +🔄 Nieregularne — Irregular: +dobry → lepszy → najlepszy (good → better → best) +zły → gorszy → najgorszy (bad → worse → worst) +duży → większy → największy (big → bigger → biggest) +mały → mniejszy → najmniejszy (small → smaller → smallest) + +📌 Męskoosobowy vs niemęskoosobowy: +Męskoosobowy: dobrzy chłopcy — good boys +Niemęskoosobowy: dobre dziewczyny — good girls, dobre dzieci — good children""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "adjective", "comparison"], + }, + # 13. СОГЛАСОВАНИЕ ПРИЛАГАТЕЛЬНЫХ + { + "title": { + "pl": "Zgodność przymiotnika z rzeczownikiem", + "ru": "Согласование прилагательных", + "uk": "Узгодження прикметників", + "en": "Adjective agreement", + }, + "description": { + "pl": """Przymiotnik dopasowuje się do rzeczownika pod względem rodzaju, liczby i przypadku. + +📌 Liczba pojedyncza: -y/-i (męski), -a (żeński), -e (nijaki) +📌 Liczba mnoga: -i/-y (męskoosobowy), -e (niemęskoosobowy)""", + "ru": """Прилагательное согласуется с существительным по роду, числу и падежу. + +📌 Единственное число: -y/-i (мужской), -a (женский), -e (средний) +📌 Множественное число: -i/-y (мужской личный), -e (немужской личный)""", + "uk": """Прикметник узгоджується з іменником за родом, числом і відмінком. + +📌 Однина: -y/-i (чоловічий), -a (жіночий), -e (середній) +📌 Множина: -i/-y (чоловічо-особовий), -e (нечоловічо-особовий)""", + "en": """An adjective agrees with the noun in gender, number and case. + +📌 Singular: -y/-i (masculine), -a (feminine), -e (neuter) +📌 Plural: -i/-y (masculine personal), -e (non-masculine-personal)""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Liczba pojedyncza: +Rodzaj męski: dobry chłopiec. +Rodzaj żeński: dobra dziewczyna. +Rodzaj nijaki: dobre dziecko. + +🔹 Liczba mnoga: +Męskoosobowy: dobrzy chłopcy. +Niemęskoosobowy: dobre dziewczyny.""", + "ru": """🔹 Liczba pojedyncza — Единственное число: +Rodzaj męski (мужской): dobry chłopiec. +Хороший мальчик. + +Rodzaj żeński (женский): dobra dziewczyna. +Хорошая девочка. + +Rodzaj nijaki (средний): dobre dziecko. +Хороший ребёнок. + +🔹 Liczba mnoga — Множественное число: +Męskoosobowy (мужской личный): dobrzy chłopcy. +Хорошие мальчики. + +Niemęskoosobowy (немужской личный): dobre dziewczyny. +Хорошие девочки.""", + "uk": """🔹 Liczba pojedyncza — Однина: +Rodzaj męski (чоловічий): dobry chłopiec. +Хороший хлопчик. + +Rodzaj żeński (жіночий): dobra dziewczyna. +Хороша дівчина. + +Rodzaj nijaki (середній): dobre dziecko. +Хороша дитина. + +🔹 Liczba mnoga — Множина: +Męskoosobowy (чоловічо-особовий): dobrzy chłopcy. +Хороші хлопці. + +Niemęskoosobowy (немужсько-особовий): dobre dziewczyny. +Хороші дівчата.""", + "en": """🔹 Liczba pojedyncza — Singular: +Rodzaj męski (masculine): dobry chłopiec. +A good boy. + +Rodzaj żeński (feminine): dobra dziewczyna. +A good girl. + +Rodzaj nijaki (neuter): dobre dziecko. +A good child. + +🔹 Liczba mnoga — Plural: +Męskoosobowy (masculine personal): dobrzy chłopcy. +Good boys. + +Niemęskoosobowy (non-masculine-personal): dobre dziewczyny. +Good girls.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "adjective", "agreement"], + }, + # 14. ОТРИЦАНИЕ NIE + { + "title": { + "pl": "Przeczenie „nie”", + "ru": "Отрицание «nie»", + "uk": "Заперечення «nie»", + "en": 'Negation "nie"', + }, + "description": { + "pl": """📌 Z czasownikami „nie" piszemy osobno. +📌 Z przymiotnikami „nie" często piszemy łącznie, gdy tworzy przeciwstawne znaczenie. +📌 Z przysłówkami odprzymiotnikowymi często piszemy łącznie. + +⚠️ Pisownia „nie" ma więcej szczegółowych zasad i wyjątków.""", + "ru": """📌 С глаголами „nie" пишется раздельно. +📌 С прилагательными „nie" часто пишется слитно, если образует противоположное значение. +📌 С наречиями, образованными от прилагательных, часто пишется слитно. + +⚠️ У написания „nie" есть дополнительные правила и исключения.""", + "uk": """📌 З дієсловами „nie" пишеться окремо. +📌 З прикметниками „nie" часто пишеться разом, якщо утворює протилежне значення. +📌 Із прислівниками, утвореними від прикметників, часто пишеться разом. + +⚠️ Написання „nie" має додаткові правила та винятки.""", + "en": """📌 With verbs, „nie" is written separately. +📌 With adjectives, „nie" is often written together when it creates an opposite meaning. +📌 With adverbs derived from adjectives, it is often written together. + +⚠️ There are additional rules and exceptions for writing „nie".""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Czasownik — osobno: +Nie wiem. +Nie mam czasu. +Nie lubię kawy. + +🔹 Przymiotnik — często razem: +To jest nieładny dom. +On jest niegrzeczny. + +🔹 Przysłówek — często razem: +Sklep jest niedaleko.""", + "ru": """🔹 Czasownik — Глагол (раздельно): +Nie wiem. +Я не знаю. + +Nie mam czasu. +У меня нет времени. + +Nie lubię kawy. +Я не люблю кофе. + +🔹 Przymiotnik — Прилагательное (часто слитно): +To jest nieładny dom. +Это некрасивый дом. + +On jest niegrzeczny. +Он невежливый. + +🔹 Przysłówek — Наречие (часто слитно): +Sklep jest niedaleko. +Магазин недалеко.""", + "uk": """🔹 Czasownik — Дієслово (окремо): +Nie wiem. +Я не знаю. + +Nie mam czasu. +У мене немає часу. + +Nie lubię kawy. +Я не люблю каву. + +🔹 Przymiotnik — Прикметник (часто разом): +To jest nieładny dom. +Це некрасивий будинок. + +On jest niegrzeczny. +Він нечемний. + +🔹 Przysłówek — Прислівник (часто разом): +Sklep jest niedaleko. +Магазин недалеко.""", + "en": """🔹 Czasownik — Verb (separate): +Nie wiem. +I don't know. + +Nie mam czasu. +I don't have time. + +Nie lubię kawy. +I don't like coffee. + +🔹 Przymiotnik — Adjective (often together): +To jest nieładny dom. +This is an unattractive house. + +On jest niegrzeczny. +He is rude. + +🔹 Przysłówek — Adverb (often together): +Sklep jest niedaleko. +The shop is nearby.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "negation", "nie"], + }, + # 15. SIĘ + { + "title": { + "pl": "Czasowniki zwrotne i „się”", + "ru": "Возвратные глаголы и «się»", + "uk": "Зворотні дієслова та «się»", + "en": 'Reflexive verbs and "się"', + }, + "description": { + "pl": """„Się" jest częstą cząstką w języku polskim. + +📌 Czasem odnosi się do osoby wykonującej czynność. +📌 Często jest stałą częścią konstrukcji czasownikowej i nie tłumaczy się go dosłownie. +📌 Może występować przed czasownikiem lub po nim.""", + "ru": """„Się" – частая частица в польском языке. + +📌 Иногда относится к человеку, который выполняет действие. +📌 Часто является постоянной частью глагольной конструкции и не переводится буквально. +📌 Может стоять перед глаголом или после него.""", + "uk": """„Się" – часта частка в польській мові. + +📌 Іноді стосується особи, яка виконує дію. +📌 Часто є постійною частиною дієслівної конструкції та не перекладається буквально. +📌 Може стояти перед дієсловом або після нього.""", + "en": """„Się" is a common particle in Polish. + +📌 Sometimes it refers to the person performing the action. +📌 Often it is a fixed part of a verb construction and is not translated literally. +📌 It can appear before or after the verb.""", + }, + "example": { + "pl": """Myję się rano. +Uczę się polskiego. +Ona szybko się ubiera. +Dzieci bawią się w ogrodzie. +Interesuję się muzyką. +Boję się psów. +Jutro się spotykamy.""", + "ru": """Myję się rano. +Я умываюсь утром. + +Uczę się polskiego. +Я учу польский. + +Ona szybko się ubiera. +Она быстро одевается. + +Dzieci bawią się w ogrodzie. +Дети играют в саду. + +Interesuję się muzyką. +Я интересуюсь музыкой. + +Boję się psów. +Я боюсь собак. + +Jutro się spotykamy. +Мы встречаемся завтра.""", + "uk": """Myję się rano. +Я вмиваюся вранці. + +Uczę się polskiego. +Я вивчаю польську. + +Ona szybko się ubiera. +Вона швидко одягається. + +Dzieci bawią się w ogrodzie. +Діти граються в саду. + +Interesuję się muzyką. +Я цікавлюся музикою. + +Boję się psów. +Я боюся собак. + +Jutro się spotykamy. +Ми зустрічаємося завтра.""", + "en": """Myję się rano. +I wash myself in the morning. + +Uczę się polskiego. +I'm learning Polish. + +Ona szybko się ubiera. +She gets dressed quickly. + +Dzieci bawią się w ogrodzie. +The children are playing in the garden. + +Interesuję się muzyką. +I'm interested in music. + +Boję się psów. +I'm afraid of dogs. + +Jutro się spotykamy. +We're meeting tomorrow.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "reflexive", "sie"], + }, + # 16. ZNAĆ / WIEDZIEĆ + { + "title": { + "pl": "„Znać" i „wiedzieć"", + "ru": "«Znać» и «wiedzieć»", + "uk": "«Znać» та «wiedzieć»", + "en": '"Znać" vs "wiedzieć"', + }, + "description": { + "pl": """📌 ZNAĆ – znać osoby, miejsca, języki, rzeczy lub utwory. +📌 WIEDZIEĆ – posiadać informację lub znać fakt. + +Po „wiedzieć" często występują konstrukcje: wiem, gdzie... / wiem, że... / wiem, kiedy...""", + "ru": """📌 ZNAĆ – знать людей, места, языки, предметы или произведения. +📌 WIEDZIEĆ – знать информацию или факт. + +После „wiedzieć" часто используются конструкции: wiem, gdzie... / wiem, że... / wiem, kiedy...""", + "uk": """📌 ZNAĆ – знати людей, місця, мови, предмети або твори. +📌 WIEDZIEĆ – знати інформацію або факт. + +Після „wiedzieć" часто використовуються конструкції: wiem, gdzie... / wiem, że... / wiem, kiedy...""", + "en": """📌 ZNAĆ – to know people, places, languages, things or works. +📌 WIEDZIEĆ – to know information or a fact. + +After „wiedzieć", common constructions include: wiem, gdzie... / wiem, że... / wiem, kiedy...""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 ZNAĆ (osoby, miejsca, języki, rzeczy): +Znam Annę. +Znam Warszawę. +Znam polski. +Znam tę piosenkę. + +🔹 WIEDZIEĆ (fakty, informacje): +Wiem, gdzie mieszkasz. +Wiem, że masz rację. +Wiem, która jest godzina. +Nie wiem, kiedy przyjdzie.""", + "ru": """🔹 ZNAĆ (люди, места, языки, предметы): +Znam Annę. +Я знаю Анну. + +Znam Warszawę. +Я знаю Варшаву. + +Znam polski. +Я знаю польский. + +Znam tę piosenkę. +Я знаю эту песню. + +🔹 WIEDZIEĆ (факты, информация): +Wiem, gdzie mieszkasz. +Я знаю, где ты живёшь. + +Wiem, że masz rację. +Я знаю, что ты прав. + +Wiem, która jest godzina. +Я знаю, который час. + +Nie wiem, kiedy przyjdzie. +Я не знаю, когда он придёт.""", + "uk": """🔹 ZNAĆ (люди, місця, мови, предмети): +Znam Annę. +Я знаю Анну. + +Znam Warszawę. +Я знаю Варшаву. + +Znam polski. +Я знаю польську. + +Znam tę piosenkę. +Я знаю цю пісню. + +🔹 WIEDZIEĆ (факти, інформація): +Wiem, gdzie mieszkasz. +Я знаю, де ти живеш. + +Wiem, że masz rację. +Я знаю, що ти маєш рацію. + +Wiem, która jest godzina. +Я знаю, котра година. + +Nie wiem, kiedy przyjdzie. +Я не знаю, коли він прийде.""", + "en": """🔹 ZNAĆ (people, places, languages, things): +Znam Annę. +I know Anna. + +Znam Warszawę. +I know Warsaw. + +Znam polski. +I know Polish. + +Znam tę piosenkę. +I know this song. + +🔹 WIEDZIEĆ (facts, information): +Wiem, gdzie mieszkasz. +I know where you live. + +Wiem, że masz rację. +I know that you're right. + +Wiem, która jest godzina. +I know what time it is. + +Nie wiem, kiedy przyjdzie. +I don't know when he'll come.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "znac", "wiedziec"], + }, + # 17. МОДАЛЬНЫЕ ГЛАГОЛЫ + { + "title": { + "pl": "Czasowniki modalne", + "ru": "Модальные глаголы", + "uk": "Модальні дієслова", + "en": "Modal verbs", + }, + "description": { + "pl": """Czasowniki modalne łączą się z bezokolicznikiem i wyrażają możliwość, chęć, konieczność lub powinność. + +📌 móc – możliwość, pozwolenie +📌 chcieć – chęć +📌 musieć – konieczność +📌 powinien/powinna/powinno – powinność, rada + +⚠️ „powinien" odmienia się przez rodzaj i osobę, ale nie jak zwykły czasownik – to forma specjalna.""", + "ru": """Модальные глаголы сочетаются с инфинитивом и выражают возможность, желание, необходимость или долженствование. + +📌 móc – возможность, разрешение +📌 chcieć – желание +📌 musieć – необходимость +📌 powinien/powinna/powinno – долженствование, совет + +⚠️ „powinien" изменяется по роду и лицу, но не как обычный глагол – это особая форма.""", + "uk": """Модальні дієслова поєднуються з інфінітивом і виражають можливість, бажання, необхідність або обов'язок. + +📌 móc – можливість, дозвіл +📌 chcieć – бажання +📌 musieć – необхідність +📌 powinien/powinna/powinno – обов'язок, порада + +⚠️ „powinien" змінюється за родом та особою, але не як звичайне дієслово – це особлива форма.""", + "en": """Modal verbs combine with an infinitive and express possibility, desire, necessity or obligation. + +📌 móc – possibility, permission +📌 chcieć – desire +📌 musieć – necessity +📌 powinien/powinna/powinno – obligation, advice + +⚠️ „powinien" changes by gender and person, but not like a regular verb – it is a special form.""", + }, + "example": { + "pl": """Mogę ci pomóc. +Czy mogę otworzyć okno? +Chcę nauczyć się polskiego. +Musimy iść już teraz. +Powinieneś odpocząć. +Powinna Pani zadzwonić do lekarza. +Dzieci powinny więcej spać.""", + "ru": """Mogę ci pomóc. +Я могу тебе помочь. + +Czy mogę otworzyć okno? +Могу я открыть окно? + +Chcę nauczyć się polskiego. +Я хочу выучить польский. + +Musimy iść już teraz. +Нам нужно идти уже сейчас. + +Powinieneś odpocząć. +Тебе следует отдохнуть. (к мужчине) + +Powinna Pani zadzwonić do lekarza. +Вам следует позвонить врачу. (к женщине, формально) + +Dzieci powinny więcej spać. +Детям следует больше спать.""", + "uk": """Mogę ci pomóc. +Я можу тобі допомогти. + +Czy mogę otworzyć okno? +Чи можу я відкрити вікно? + +Chcę nauczyć się polskiego. +Я хочу вивчити польську. + +Musimy iść już teraz. +Нам треба йти вже зараз. + +Powinieneś odpocząć. +Тобі слід відпочити. (до чоловіка) + +Powinna Pani zadzwonić do lekarza. +Вам слід зателефонувати лікарю. (до жінки, формально) + +Dzieci powinny więcej spać. +Дітям слід більше спати.""", + "en": """Mogę ci pomóc. +I can help you. + +Czy mogę otworzyć okno? +May I open the window? + +Chcę nauczyć się polskiego. +I want to learn Polish. + +Musimy iść już teraz. +We have to go right now. + +Powinieneś odpocząć. +You should rest. (to a man) + +Powinna Pani zadzwonić do lekarza. +You should call the doctor. (to a woman, formal) + +Dzieci powinny więcej spać. +Children should sleep more.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "modal"], + }, +] + + +async def main(): + pool = await get_pool() + async with pool.acquire() as conn: + # Идемпотентность: удаляем только правила из этой части (по title_pl). + await conn.execute(""" + DELETE FROM teacher_materials + WHERE category = 'rule' AND title_pl = ANY($1::text[]) + """, [ + "Liczebniki", "Czasowniki ruchu", "Stopniowanie przymiotników", + "Zgodność przymiotnika z rzeczownikiem", "Przeczenie „nie”", + "Czasowniki zwrotne i „się”", "„Znać" i „wiedzieć"", "Czasowniki modalne", + ]) + + inserted = 0 + for r in GRAMMAR_RULES: + await conn.execute( + """ + INSERT INTO teacher_materials ( + category, + title_pl, title_ru, title_uk, title_en, + content_pl, content_ru, content_uk, content_en, + example_pl, example_ru, example_uk, example_en, + tags, level, is_active + ) + VALUES ( + 'rule', + $1, $2, $3, $4, + $5, $6, $7, $8, + $9, $10, $11, $12, + $13, 'A1', TRUE + ) + """, + r["title"]["pl"], r["title"]["ru"], r["title"]["uk"], r["title"]["en"], + r["description"]["pl"], r["description"]["ru"], r["description"]["uk"], r["description"]["en"], + r["example"]["pl"], r["example"]["ru"], r["example"]["uk"], r["example"]["en"], + r["tags"], + ) + inserted += 1 + + print(f"Готово. Вставлено правил (часть 2): {inserted}") + + await pool.close() + + +if __name__ == "__main__": + asyncio.run(main()) diff --git a/scripts/seed_grammar_rules_part3.py b/scripts/seed_grammar_rules_part3.py new file mode 100644 index 0000000..865ab82 --- /dev/null +++ b/scripts/seed_grammar_rules_part3.py @@ -0,0 +1,1024 @@ +""" +Наполняет таблицу teacher_materials правилами грамматики (rule), часть 3 (правила 18–25). + +Данные взяты из pleily/lib/data/grammar_rules_part3.dart. + +Запуск (из папки backend): + python scripts/seed_grammar_rules_part3.py + +Скрипт идемпотентный: удаляет только свои правила (по title_pl), +потом вставляет заново. Не затирает правила из part1/part2. +""" +import asyncio +import os +import sys + +sys.path.insert(0, os.path.dirname(os.path.dirname(os.path.abspath(__file__)))) + +from database import get_pool + +GRAMMAR_RULES = [ + # 18. ПРОШЕДШЕЕ ВРЕМЯ + { + "title": { + "pl": "Czas przeszły", + "ru": "Прошедшее время", + "uk": "Минулий час", + "en": "Past tense", + }, + "description": { + "pl": """Czas przeszły tworzymy od tematu czasownika, dodając końcówkę rodzajową „-ł/-ła/-ło/-li/-ły" oraz końcówkę osobową. + +📌 Liczba pojedyncza: -łem/-łam, -łeś/-łaś, -ł/-ła/-ło +📌 Liczba mnoga: -liśmy/-łyśmy, -liście/-łyście, -li/-ły + +⚠️ Końcówka osobowa może „odklejać się" od czasownika i przesuwać na inne słowo w zdaniu (np. na zaimek).""", + "ru": """Прошедшее время образуем от основы глагола, добавляя родовое окончание „-ł/-ła/-ło/-li/-ły" и личное окончание. + +📌 Единственное число: -łem/-łam, -łeś/-łaś, -ł/-ła/-ło +📌 Множественное число: -liśmy/-łyśmy, -liście/-łyście, -li/-ły + +⚠️ Личное окончание может „отклеиваться" от глагола и переходить на другое слово в предложении (например, на местоимение).""", + "uk": """Минулий час утворюємо від основи дієслова, додаючи родове закінчення „-ł/-ła/-ło/-li/-ły" та особове закінчення. + +📌 Однина: -łem/-łam, -łeś/-łaś, -ł/-ła/-ło +📌 Множина: -liśmy/-łyśmy, -liście/-łyście, -li/-ły + +⚠️ Особове закінчення може „відклеюватися" від дієслова і переходити на інше слово в реченні (наприклад, на займенник).""", + "en": """The past tense is formed from the verb stem by adding the gender ending „-ł/-ła/-ło/-li/-ły" plus a personal ending. + +📌 Singular: -łem/-łam, -łeś/-łaś, -ł/-ła/-ło +📌 Plural: -liśmy/-łyśmy, -liście/-łyście, -li/-ły + +⚠️ The personal ending can "detach" from the verb and move onto another word in the sentence (e.g. onto a pronoun).""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 CZYTAĆ (mężczyzna / kobieta): +czytałem / czytałam +czytałeś / czytałaś +czytał / czytała / czytało + +🔹 Liczba mnoga: +czytaliśmy / czytałyśmy +czytaliście / czytałyście +czytali / czytały + +Wczoraj czytałem książkę. +Ona wczoraj oglądała film. +Gdzieś ty był?""", + "ru": """🔹 CZYTAĆ (мужчина / женщина): +czytałem / czytałam +я читал / я читала + +czytałeś / czytałaś +ты читал / ты читала + +czytał / czytała / czytało +он читал / она читала / оно читало + +🔹 Множественное число: +czytaliśmy / czytałyśmy +мы читали + +czytaliście / czytałyście +вы читали + +czytali / czytały +они читали + +Wczoraj czytałem książkę. +Вчера я читал книгу. + +Ona wczoraj oglądała film. +Она вчера смотрела фильм. + +Gdzieś ty był? +Где ты был?""", + "uk": """🔹 CZYTAĆ (чоловік / жінка): +czytałem / czytałam +я читав / я читала + +czytałeś / czytałaś +ти читав / ти читала + +czytał / czytała / czytało +він читав / вона читала / воно читало + +🔹 Множина: +czytaliśmy / czytałyśmy +ми читали + +czytaliście / czytałyście +ви читали + +czytali / czytały +вони читали + +Wczoraj czytałem książkę. +Вчора я читав книгу. + +Ona wczoraj oglądała film. +Вона вчора дивилася фільм. + +Gdzieś ty był? +Де ти був?""", + "en": """🔹 CZYTAĆ (male / female speaker): +czytałem / czytałam +I read (past, male / female) + +czytałeś / czytałaś +you read (past, male / female) + +czytał / czytała / czytało +he read / she read / it read + +🔹 Plural: +czytaliśmy / czytałyśmy +we read + +czytaliście / czytałyście +you (pl.) read + +czytali / czytały +they read + +Wczoraj czytałem książkę. +Yesterday I read a book. + +Ona wczoraj oglądała film. +Yesterday she watched a movie. + +Gdzieś ty był? +Where were you?""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "past"], + }, + # 19. БУДУЩЕЕ ВРЕМЯ + { + "title": { + "pl": "Czas przyszły", + "ru": "Будущее время", + "uk": "Майбутній час", + "en": "Future tense", + }, + "description": { + "pl": """📌 Czasowniki dokonane – forma wyglądająca jak teraźniejsza ma znaczenie przyszłe (przeczytam, zrobię). +📌 Czasowniki niedokonane – czas przyszły złożony: „będę" + bezokolicznik LUB „będę" + forma czasu przeszłego (osobowa). + +⚠️ Obie wersje z „będę" (bezokolicznik i forma przeszła) są poprawne i oznaczają to samo.""", + "ru": """📌 Совершенные глаголы – форма, похожая на настоящее время, имеет значение будущего (przeczytam, zrobię). +📌 Несовершенные глаголы – составное будущее время: „będę" + инфинитив ИЛИ „będę" + форма прошедшего времени (личная). + +⚠️ Оба варианта с „będę" (инфинитив и форма прошедшего) правильны и означают одно и то же.""", + "uk": """📌 Доконані дієслова – форма, схожа на теперішній час, має значення майбутнього (przeczytam, zrobię). +📌 Недоконані дієслова – складений майбутній час: „będę" + інфінітив АБО „będę" + форма минулого часу (особова). + +⚠️ Обидва варіанти з „będę" (інфінітив і форма минулого) правильні й означають те саме.""", + "en": """📌 Perfective verbs – a form that looks like the present tense actually has a future meaning (przeczytam, zrobię). +📌 Imperfective verbs – compound future tense: „będę" + infinitive OR „będę" + a past-tense (personal) form. + +⚠️ Both versions with „będę" (infinitive and past-tense form) are correct and mean the same thing.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 DOKONANY (forma prosta = przyszłość): +Przeczytam tę książkę. +Zrobię to jutro. +Kupię nowy telefon. + +🔹 NIEDOKONANY (będę + bezokolicznik): +Będę czytać książkę. +Będę pracować cały dzień. + +🔹 NIEDOKONANY (będę + forma przeszła): +Będę czytał książkę. +Będziesz pracowała jutro?""", + "ru": """🔹 DOKONANY — Совершенный (простая форма = будущее): +Przeczytam tę książkę. +Я прочитаю эту книгу. + +Zrobię to jutro. +Я сделаю это завтра. + +Kupię nowy telefon. +Я куплю новый телефон. + +🔹 NIEDOKONANY — Несовершенный (będę + инфинитив): +Będę czytać książkę. +Я буду читать книгу. + +Będę pracować cały dzień. +Я буду работать весь день. + +🔹 NIEDOKONANY — Несовершенный (będę + форма прошедшего): +Będę czytał książkę. +Я буду читать книгу. (то же значение) + +Będziesz pracowała jutro? +Ты будешь работать завтра? (к женщине)""", + "uk": """🔹 DOKONANY — Доконаний (проста форма = майбутнє): +Przeczytam tę książkę. +Я прочитаю цю книгу. + +Zrobię to jutro. +Я зроблю це завтра. + +Kupię nowy telefon. +Я куплю новий телефон. + +🔹 NIEDOKONANY — Недоконаний (będę + інфінітив): +Będę czytać książkę. +Я буду читати книгу. + +Będę pracować cały dzień. +Я буду працювати цілий день. + +🔹 NIEDOKONANY — Недоконаний (będę + форма минулого): +Będę czytał książkę. +Я буду читати книгу. (те саме значення) + +Będziesz pracowała jutro? +Ти будеш працювати завтра? (до жінки)""", + "en": """🔹 DOKONANY — Perfective (simple form = future): +Przeczytam tę książkę. +I will read this book. + +Zrobię to jutro. +I will do it tomorrow. + +Kupię nowy telefon. +I will buy a new phone. + +🔹 NIEDOKONANY — Imperfective (będę + infinitive): +Będę czytać książkę. +I will be reading a book. + +Będę pracować cały dzień. +I will be working all day. + +🔹 NIEDOKONANY — Imperfective (będę + past-tense form): +Będę czytał książkę. +I will be reading a book. (same meaning) + +Będziesz pracowała jutro? +Will you be working tomorrow? (to a woman)""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "future"], + }, + # 20. ПАДЕЖИ + { + "title": { + "pl": "Przypadki", + "ru": "Падежи", + "uk": "Відмінки", + "en": "Cases", + }, + "description": { + "pl": "Język polski ma 7 przypadków. Przypadek pokazuje funkcję rzeczownika w zdaniu i często wpływa na jego końcówkę.", + "ru": "В польском языке 7 падежей. Падеж показывает функцию существительного в предложении и часто влияет на его окончание.", + "uk": "У польській мові 7 відмінків. Відмінок показує функцію іменника в реченні та часто впливає на його закінчення.", + "en": "Polish has 7 cases. The case shows the function of a noun in a sentence and often changes its ending.", + }, + "example": { + "pl": """1️⃣ Mianownik (kto? co?): To jest dom. + +2️⃣ Dopełniacz (kogo? czego?): Nie ma domu. + +3️⃣ Celownik (komu? czemu?): Pomagam bratu. + +4️⃣ Biernik (kogo? co?): Widzę dom. + +5️⃣ Narzędnik (z kim? z czym?): Jadę z bratem. + +6️⃣ Miejscownik (o kim? o czym?): Myślę o domu. + +7️⃣ Wołacz (O! — zwracanie się do kogoś): Mamo! Piotrze!""", + "ru": """1️⃣ Mianownik (kto? co?) — Именительный (кто? что?): +To jest dom. +Это дом. + +2️⃣ Dopełniacz (kogo? czego?) — Родительный (кого? чего?): +Nie ma domu. +Нет дома. + +3️⃣ Celownik (komu? czemu?) — Дательный (кому? чему?): +Pomagam bratu. +Я помогаю брату. + +4️⃣ Biernik (kogo? co?) — Винительный (кого? что?): +Widzę dom. +Я вижу дом. + +5️⃣ Narzędnik (z kim? z czym?) — Творительный (с кем? с чем?): +Jadę z bratem. +Я еду с братом. + +6️⃣ Miejscownik (o kim? o czym?) — Местный (о ком? о чём?): +Myślę o domu. +Я думаю о доме. + +7️⃣ Wołacz (О! — обращение к кому-то): +Mamo! Piotrze! +Мама! Пётр!""", + "uk": """1️⃣ Mianownik (kto? co?) — Називний (хто? що?): +To jest dom. +Це будинок. + +2️⃣ Dopełniacz (kogo? czego?) — Родовий (кого? чого?): +Nie ma domu. +Немає будинку. + +3️⃣ Celownik (komu? czemu?) — Давальний (кому? чому?): +Pomagam bratu. +Я допомагаю братові. + +4️⃣ Biernik (kogo? co?) — Знахідний (кого? що?): +Widzę dom. +Я бачу будинок. + +5️⃣ Narzędnik (z kim? z czym?) — Орудний (з ким? з чим?): +Jadę z bratem. +Я їду з братом. + +6️⃣ Miejscownik (o kim? o czym?) — Місцевий (про кого? про що?): +Myślę o domu. +Я думаю про будинок. + +7️⃣ Wołacz (О! — звертання до когось): +Mamo! Piotrze! +Мамо! Петре!""", + "en": """1️⃣ Mianownik (kto? co?) — Nominative (who? what?): +To jest dom. +This is a house. + +2️⃣ Dopełniacz (kogo? czego?) — Genitive (of whom? of what?): +Nie ma domu. +There is no house. + +3️⃣ Celownik (komu? czemu?) — Dative (to whom? to what?): +Pomagam bratu. +I help my brother. + +4️⃣ Biernik (kogo? co?) — Accusative (whom? what?): +Widzę dom. +I see the house. + +5️⃣ Narzędnik (z kim? z czym?) — Instrumental (with whom? with what?): +Jadę z bratem. +I'm going with my brother. + +6️⃣ Miejscownik (o kim? o czym?) — Locative (about whom? about what?): +Myślę o domu. +I'm thinking about the house. + +7️⃣ Wołacz (Oh! — direct address to someone): +Mamo! Piotrze! +Mum! Piotr!""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "case", "noun"], + }, + # 21. ПРЕДЛОГИ И ПАДЕЖИ + { + "title": { + "pl": "Przyimki i przypadki", + "ru": "Предлоги и падежи", + "uk": "Прийменники та відмінки", + "en": "Prepositions and cases", + }, + "description": { + "pl": """Przyimki łączą się z określonymi przypadkami. Ten sam przyimek może czasem łączyć się z różnymi przypadkami i wtedy znaczenie może się zmieniać. + +📌 Kierunek: często biernik +📌 Miejsce: często miejscownik +📌 do, z – dopełniacz +📌 z – narzędnik, gdy oznacza „z kim / z czym".""", + "ru": """Предлоги сочетаются с определёнными падежами. Один и тот же предлог иногда может сочетаться с разными падежами, и тогда значение может меняться. + +📌 Направление: часто винительный +📌 Место: часто местный +📌 do, z – родительный +📌 z – творительный, когда означает «с кем / с чем».""", + "uk": """Прийменники поєднуються з певними відмінками. Один і той самий прийменник іноді може поєднуватися з різними відмінками, і тоді значення може змінюватися. + +📌 Напрямок: часто знахідний +📌 Місце: часто місцевий +📌 do, z – родовий +📌 z – орудний, коли означає «з ким / з чим».""", + "en": """Prepositions are used with specific cases. The same preposition can sometimes be used with different cases, which can change the meaning. + +📌 Direction: often accusative +📌 Location: often locative +📌 do, z – genitive +📌 z – instrumental when it means "with whom / with what".""", + }, + "example": { + "pl": """do + dopełniacz (kogo? czego?): Idę do domu. +z + dopełniacz (kogo? czego?): Wracam z pracy. +w + miejscownik (o kim? o czym?): Jestem w domu. +na + biernik (kogo? co?): Idę na koncert. +na + miejscownik (o kim? o czym?): Jestem na koncercie. +z + narzędnik (z kim? z czym?): Rozmawiam z kolegą. +o + miejscownik (o kim? o czym?): Myślę o wakacjach.""", + "ru": """do + Dopełniacz (kogo? czego?) — Родительный: +Idę do domu. +Я иду домой. + +z + Dopełniacz (kogo? czego?) — Родительный: +Wracam z pracy. +Я возвращаюсь с работы. + +w + Miejscownik (o kim? o czym?) — Местный: +Jestem w domu. +Я дома. + +na + Biernik (kogo? co?) — Винительный: +Idę na koncert. +Я иду на концерт. + +na + Miejscownik (o kim? o czym?) — Местный: +Jestem na koncercie. +Я на концерте. + +z + Narzędnik (z kim? z czym?) — Творительный: +Rozmawiam z kolegą. +Я разговариваю с другом. + +o + Miejscownik (o kim? o czym?) — Местный: +Myślę o wakacjach. +Я думаю о каникулах.""", + "uk": """do + Dopełniacz (kogo? czego?) — Родовий: +Idę do domu. +Я йду додому. + +z + Dopełniacz (kogo? czego?) — Родовий: +Wracam z pracy. +Я повертаюся з роботи. + +w + Miejscownik (o kim? o czym?) — Місцевий: +Jestem w domu. +Я вдома. + +na + Biernik (kogo? co?) — Знахідний: +Idę na koncert. +Я йду на концерт. + +na + Miejscownik (o kim? o czym?) — Місцевий: +Jestem na koncercie. +Я на концерті. + +z + Narzędnik (z kim? z czym?) — Орудний: +Rozmawiam z kolegą. +Я розмовляю з другом. + +o + Miejscownik (o kim? o czym?) — Місцевий: +Myślę o wakacjach. +Я думаю про канікули.""", + "en": """do + Dopełniacz (kogo? czego?) — Genitive: +Idę do domu. +I'm going home. + +z + Dopełniacz (kogo? czego?) — Genitive: +Wracam z pracy. +I'm coming back from work. + +w + Miejscownik (o kim? o czym?) — Locative: +Jestem w domu. +I'm at home. + +na + Biernik (kogo? co?) — Accusative: +Idę na koncert. +I'm going to a concert. + +na + Miejscownik (o kim? o czym?) — Locative: +Jestem na koncercie. +I'm at the concert. + +z + Narzędnik (z kim? z czym?) — Instrumental: +Rozmawiam z kolegą. +I'm talking with a friend. + +o + Miejscownik (o kim? o czym?) — Locative: +Myślę o wakacjach. +I'm thinking about the holidays.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "preposition", "case"], + }, + # 22. ВИД ГЛАГОЛА + { + "title": { + "pl": "Aspekt czasownika", + "ru": "Вид глагола", + "uk": "Вид дієслова", + "en": "Verb aspect", + }, + "description": { + "pl": """📌 NIEDOKONANY – proces, trwanie, powtarzalność lub czynność bez wskazania zakończenia. +📌 DOKONANY – zakończenie czynności lub osiągnięcie rezultatu. + +⚠️ Czasowniki dokonane nie mają prawdziwego czasu teraźniejszego. Ich formy wyglądające jak teraźniejsze odnoszą się do przyszłości.""", + "ru": """📌 НЕСОВЕРШЕННЫЙ – процесс, длительность, повторяемость или действие без указания на завершение. +📌 СОВЕРШЕННЫЙ – завершение действия или достижение результата. + +⚠️ У совершенных глаголов нет настоящего времени в обычном смысле. Их формы, похожие на настоящее время, относятся к будущему.""", + "uk": """📌 НЕДОКОНАНИЙ – процес, тривалість, повторюваність або дія без указання на завершення. +📌 ДОКОНАНИЙ – завершення дії або досягнення результату. + +⚠️ Доконані дієслова не мають справжнього теперішнього часу. Їхні форми, схожі на теперішній час, мають значення майбутнього.""", + "en": """📌 IMPERFECTIVE – a process, duration, repetition or an action without indicating completion. +📌 PERFECTIVE – completion of an action or an achieved result. + +⚠️ Perfective verbs do not have a true present tense. Their forms that look like present tense refer to the future.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 NIEDOKONANY — proces, trwanie: +Czytam książkę. +Robię zadanie. +Kupuję chleb. + +🔹 DOKONANY — rezultat, zakończenie: +Przeczytam książkę. +Zrobię zadanie. +Kupię chleb.""", + "ru": """🔹 NIEDOKONANY — Несовершенный (процесс, длительность): +Czytam książkę. +Я читаю книгу. + +Robię zadanie. +Я делаю задание. + +Kupuję chleb. +Я покупаю хлеб. + +🔹 DOKONANY — Совершенный (результат, завершение): +Przeczytam książkę. +Я прочитаю книгу. + +Zrobię zadanie. +Я сделаю задание. + +Kupię chleb. +Я куплю хлеб.""", + "uk": """🔹 NIEDOKONANY — Недоконаний (процес, тривалість): +Czytam książkę. +Я читаю книгу. + +Robię zadanie. +Я роблю завдання. + +Kupuję chleb. +Я купую хліб. + +🔹 DOKONANY — Доконаний (результат, завершення): +Przeczytam książkę. +Я прочитаю книгу. + +Zrobię zadanie. +Я зроблю завдання. + +Kupię chleb. +Я куплю хліб.""", + "en": """🔹 NIEDOKONANY — Imperfective (process, duration): +Czytam książkę. +I'm reading a book. + +Robię zadanie. +I'm doing the task. + +Kupuję chleb. +I'm buying bread. + +🔹 DOKONANY — Perfective (result, completion): +Przeczytam książkę. +I will read the book. + +Zrobię zadanie. +I will do the task. + +Kupię chleb. +I will buy bread.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "aspect"], + }, + # 23. БЕЗЛИЧНЫЕ КОНСТРУКЦИИ + { + "title": { + "pl": "Konstrukcje bezosobowe: trzeba, można, warto", + "ru": "Безличные конструкции: trzeba, można, warto", + "uk": "Безособові конструкції: trzeba, można, warto", + "en": "Impersonal constructions: trzeba, można, warto", + }, + "description": { + "pl": """Te wyrażenia łączą się z bezokolicznikiem i nie odmieniają się przez osoby – opisują sytuację ogólną, a nie konkretną osobę. + +📌 trzeba – konieczność +📌 można – możliwość, pozwolenie +📌 nie można – zakaz +📌 warto – opłacalność, dobra rada +📌 należy – konieczność (styl formalny)""", + "ru": """Эти выражения сочетаются с инфинитивом и не изменяются по лицам – они описывают общую ситуацию, а не конкретного человека. + +📌 trzeba – необходимость +📌 można – возможность, разрешение +📌 nie można – запрет +📌 warto – целесообразность, хороший совет +📌 należy – необходимость (формальный стиль)""", + "uk": """Ці вирази поєднуються з інфінітивом і не змінюються за особами – вони описують загальну ситуацію, а не конкретну людину. + +📌 trzeba – необхідність +📌 można – можливість, дозвіл +📌 nie można – заборона +📌 warto – доцільність, хороша порада +📌 należy – необхідність (формальний стиль)""", + "en": """These expressions combine with an infinitive and do not change by person – they describe a general situation rather than a specific person. + +📌 trzeba – necessity +📌 można – possibility, permission +📌 nie można – prohibition +📌 warto – it's worthwhile, good advice +📌 należy – necessity (formal style)""", + }, + "example": { + "pl": """Trzeba więcej pić wody. +Trzeba było wcześniej wyjść. +Można tu parkować. +Nie można tu palić. +Warto odwiedzić Kraków. +Warto było przyjść wcześniej. +Należy przestrzegać zasad.""", + "ru": """Trzeba więcej pić wody. +Нужно больше пить воды. + +Trzeba było wcześniej wyjść. +Нужно было выйти раньше. + +Można tu parkować. +Здесь можно парковаться. + +Nie można tu palić. +Здесь нельзя курить. + +Warto odwiedzić Kraków. +Стоит посетить Краков. + +Warto było przyjść wcześniej. +Стоило прийти раньше. + +Należy przestrzegać zasad. +Следует соблюдать правила.""", + "uk": """Trzeba więcej pić wody. +Потрібно більше пити води. + +Trzeba było wcześniej wyjść. +Треба було вийти раніше. + +Można tu parkować. +Тут можна паркуватися. + +Nie można tu palić. +Тут не можна палити. + +Warto odwiedzić Kraków. +Варто відвідати Краків. + +Warto było przyjść wcześniej. +Варто було прийти раніше. + +Należy przestrzegać zasad. +Слід дотримуватися правил.""", + "en": """Trzeba więcej pić wody. +One needs to drink more water. + +Trzeba było wcześniej wyjść. +We should have left earlier. + +Można tu parkować. +You can park here. + +Nie można tu palić. +You can't smoke here. + +Warto odwiedzić Kraków. +It's worth visiting Kraków. + +Warto było przyjść wcześniej. +It would have been worth coming earlier. + +Należy przestrzegać zasad. +The rules must be followed.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "impersonal", "trzeba"], + }, + # 24. УСЛОВНОЕ НАКЛОНЕНИЕ + { + "title": { + "pl": "Tryb przypuszczający", + "ru": "Условное наклонение", + "uk": "Умовний спосіб", + "en": "Conditional mood", + }, + "description": { + "pl": """Trybu przypuszczającego używamy do wyrażania sytuacji możliwych, hipotetycznych, życzeń i warunków. + +📌 Tworzenie: forma czasu przeszłego + cząstka „by". +📌 Formy: bym, byś, by, byśmy, byście, by. +📌 Cząstka „by" może łączyć się z czasownikiem lub innymi wyrazami w zdaniu. + +💡 Skąd się bierze forma typu „poszedł"? To forma czasu przeszłego (przeszły). Najpierw tworzymy czas przeszły (np. „poszedłem"), a potem dodajemy cząstkę „by" („poszedłbym").""", + "ru": """Условное наклонение используется для выражения возможных и гипотетических ситуаций, пожеланий и условий. + +📌 Образование: форма прошедшего времени + частица „by". +📌 Формы: bym, byś, by, byśmy, byście, by. +📌 Частица „by" может соединяться с глаголом или другими словами в предложении. + +💡 Откуда берётся форма типа „poszedł"? Это форма прошедшего времени. Сначала образуем прошедшее время (например, „poszedłem"), а потом добавляем частицу „by" („poszedłbym").""", + "uk": """Умовний спосіб використовуємо для вираження можливих і гіпотетичних ситуацій, побажань та умов. + +📌 Утворення: форма минулого часу + частка „by". +📌 Форми: bym, byś, by, byśmy, byście, by. +📌 Частка „by" може поєднуватися з дієсловом або іншими словами в реченні. + +💡 Звідки береться форма типу „poszedł"? Це форма минулого часу. Спочатку утворюємо минулий час (наприклад, „poszedłem"), а потім додаємо частку „by" („poszedłbym").""", + "en": """The conditional mood is used for possible and hypothetical situations, wishes and conditions. + +📌 Formation: past tense form + the particle „by". +📌 Forms: bym, byś, by, byśmy, byście, by. +📌 The particle „by" can attach to the verb or occur with other words in the sentence. + +💡 Where does a form like „poszedł" come from? It is the past tense form. First we form the past tense (e.g. „poszedłem"), and then we add the particle „by" („poszedłbym").""", + }, + "example": { + "pl": """Ja bym poszedł do kina. +Ty byś poszedł ze mną. +On by kupił samochód. +Ona by została w domu. +My byśmy pojechali nad morze. +Wy byście zobaczyli Warszawę. +Oni by przyszli wcześniej. + +Gdybym miał czas, pojechałbym do Krakowa.""", + "ru": """Tryb przypuszczający — Условное наклонение: + +Ja bym poszedł do kina. +Я бы пошёл в кино. + +Ty byś poszedł ze mną. +Ты бы пошёл со мной. + +On by kupił samochód. +Он бы купил машину. + +Ona by została w domu. +Она бы осталась дома. + +My byśmy pojechali nad morze. +Мы бы поехали к морю. + +Wy byście zobaczyli Warszawę. +Вы бы увидели Варшаву. + +Oni by przyszli wcześniej. +Они бы пришли раньше. + +Gdybym miał czas, pojechałbym do Krakowa. +Если бы у меня было время, я бы поехал в Краков.""", + "uk": """Tryb przypuszczający — Умовний спосіб: + +Ja bym poszedł do kina. +Я б пішов у кіно. + +Ty byś poszedł ze mną. +Ти б пішов зі мною. + +On by kupił samochód. +Він би купив автомобіль. + +Ona by została w domu. +Вона б залишилася вдома. + +My byśmy pojechali nad morze. +Ми б поїхали до моря. + +Wy byście zobaczyli Warszawę. +Ви б побачили Варшаву. + +Oni by przyszli wcześniej. +Вони б прийшли раніше. + +Gdybym miał czas, pojechałbym do Krakowa. +Якби я мав час, я б поїхав до Кракова.""", + "en": """Tryb przypuszczający — Conditional mood: + +Ja bym poszedł do kina. +I would go to the cinema. + +Ty byś poszedł ze mną. +You would go with me. + +On by kupił samochód. +He would buy a car. + +Ona by została w domu. +She would stay at home. + +My byśmy pojechali nad morze. +We would go to the seaside. + +Wy byście zobaczyli Warszawę. +You would see Warsaw. + +Oni by przyszli wcześniej. +They would come earlier. + +Gdybym miał czas, pojechałbym do Krakowa. +If I had time, I would go to Kraków.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "conditional", "mood"], + }, + # 25. MĘSKOOSOBOWY + { + "title": { + "pl": "Formy męskoosobowe w mianowniku liczby mnogiej", + "ru": "Мужские личные формы (именительный падеж, мн. число)", + "uk": "Чоловічо-особові форми в називному відмінку множини", + "en": "Masculine-personal forms in the nominative plural", + }, + "description": { + "pl": """Gdy mówimy o grupie mężczyzn (lub grupie mieszanej z co najmniej jednym mężczyzną), rzeczowniki i przymiotniki w mianowniku liczby mnogiej mają specjalną formę męskoosobową. Często towarzyszy jej zmiękczenie ostatniej spółgłoski tematu. + +📌 -t → -ci (student → studenci) +📌 -d → -dzi (sąsiad → sąsiedzi) +📌 -k, -g → -cy, -dzy (Polak → Polacy, kolega → koledzy) +📌 -r → -rzy (aktor → aktorzy) + +⚠️ To jedna z trudniejszych części gramatyki – wiele form trzeba po prostu zapamiętać.""", + "ru": """Когда говорим о группе мужчин (или смешанной группе, где есть хотя бы один мужчина), существительные и прилагательные в именительном падеже множественного числа имеют особую форму мужского рода. Часто её сопровождает смягчение последнего согласного основы. + +📌 -t → -ci (student → studenci) +📌 -d → -dzi (sąsiad → sąsiedzi) +📌 -k, -g → -cy, -dzy (Polak → Polacy, kolega → koledzy) +📌 -r → -rzy (aktor → aktorzy) + +⚠️ Это одна из самых сложных частей грамматики – многие формы нужно просто запомнить.""", + "uk": """Коли говоримо про групу чоловіків (або змішану групу, де є хоча б один чоловік), іменники та прикметники в називному відмінку множини мають особливу чоловічо-особову форму. Часто її супроводжує пом'якшення останнього приголосного основи. + +📌 -t → -ci (student → studenci) +📌 -d → -dzi (sąsiad → sąsiedzi) +📌 -k, -g → -cy, -dzy (Polak → Polacy, kolega → koledzy) +📌 -r → -rzy (aktor → aktorzy) + +⚠️ Це одна з найскладніших частин граматики – багато форм потрібно просто запам'ятати.""", + "en": """When talking about a group of men (or a mixed group including at least one man), nouns and adjectives in the nominative plural take a special masculine-personal form. This is often accompanied by softening of the stem's final consonant. + +📌 -t → -ci (student → studenci) +📌 -d → -dzi (sąsiad → sąsiedzi) +📌 -k, -g → -cy, -dzy (Polak → Polacy, kolega → koledzy) +📌 -r → -rzy (aktor → aktorzy) + +⚠️ This is one of the trickier parts of the grammar – many forms simply need to be memorized.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Rzeczowniki: +student → studenci +sąsiad → sąsiedzi +Polak → Polacy +kolega → koledzy +aktor → aktorzy + +🔹 Przymiotniki: +dobry → dobrzy +młody → młodzi +wysoki → wysocy + +Ci studenci są bardzo zdolni. +Nasi sąsiedzi są mili. +To są dobrzy aktorzy.""", + "ru": """🔹 Rzeczowniki — Существительные: +student → studenci +студент → студенты + +sąsiad → sąsiedzi +сосед → соседи + +Polak → Polacy +поляк → поляки + +kolega → koledzy +коллега → коллеги + +aktor → aktorzy +актёр → актёры + +🔹 Przymiotniki — Прилагательные: +dobry → dobrzy (хороший → хорошие) +młody → młodzi (молодой → молодые) +wysoki → wysocy (высокий → высокие) + +Ci studenci są bardzo zdolni. +Эти студенты очень способные. + +Nasi sąsiedzi są mili. +Наши соседи приветливые. + +To są dobrzy aktorzy. +Это хорошие актёры.""", + "uk": """🔹 Rzeczowniki — Іменники: +student → studenci +студент → студенти + +sąsiad → sąsiedzi +сусід → сусіди + +Polak → Polacy +поляк → поляки + +kolega → koledzy +колега → колеги + +aktor → aktorzy +актор → актори + +🔹 Przymiotniki — Прикметники: +dobry → dobrzy (добрий → добрі) +młody → młodzi (молодий → молоді) +wysoki → wysocy (високий → високі) + +Ci studenci są bardzo zdolni. +Ці студенти дуже здібні. + +Nasi sąsiedzi są mili. +Наші сусіди приємні. + +To są dobrzy aktorzy. +Це хороші актори.""", + "en": """🔹 Rzeczowniki — Nouns: +student → studenci (student → students) +sąsiad → sąsiedzi (neighbor → neighbors) +Polak → Polacy (Pole → Poles) +kolega → koledzy (colleague → colleagues) +aktor → aktorzy (actor → actors) + +🔹 Przymiotniki — Adjectives: +dobry → dobrzy (good) +młody → młodzi (young) +wysoki → wysocy (tall) + +Ci studenci są bardzo zdolni. +These students are very talented. + +Nasi sąsiedzi są mili. +Our neighbors are nice. + +To są dobrzy aktorzy. +These are good actors.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "noun", "masculine-personal"], + }, +] + + +async def main(): + pool = await get_pool() + async with pool.acquire() as conn: + # Идемпотентность: удаляем только правила из этой части (по title_pl). + await conn.execute(""" + DELETE FROM teacher_materials + WHERE category = 'rule' AND title_pl = ANY($1::text[]) + """, [ + "Czas przeszły", "Czas przyszły", "Przypadki", + "Przyimki i przypadki", "Aspekt czasownika", + "Konstrukcje bezosobowe: trzeba, można, warto", "Tryb przypuszczający", + "Formy męskoosobowe w mianowniku liczby mnogiej", + ]) + + inserted = 0 + for r in GRAMMAR_RULES: + await conn.execute( + """ + INSERT INTO teacher_materials ( + category, + title_pl, title_ru, title_uk, title_en, + content_pl, content_ru, content_uk, content_en, + example_pl, example_ru, example_uk, example_en, + tags, level, is_active + ) + VALUES ( + 'rule', + $1, $2, $3, $4, + $5, $6, $7, $8, + $9, $10, $11, $12, + $13, 'A1', TRUE + ) + """, + r["title"]["pl"], r["title"]["ru"], r["title"]["uk"], r["title"]["en"], + r["description"]["pl"], r["description"]["ru"], r["description"]["uk"], r["description"]["en"], + r["example"]["pl"], r["example"]["ru"], r["example"]["uk"], r["example"]["en"], + r["tags"], + ) + inserted += 1 + + print(f"Готово. Вставлено правил (часть 3): {inserted}") + + await pool.close() + + +if __name__ == "__main__": + asyncio.run(main()) diff --git a/scripts/seed_teacher_rules.py b/scripts/seed_teacher_rules.py new file mode 100644 index 0000000..dd68f61 --- /dev/null +++ b/scripts/seed_teacher_rules.py @@ -0,0 +1,63 @@ +""" +Наполняет таблицу teacher_materials правилами грамматики (category='rule'). + +Данные взяты из pleily/lib/data/grammar_rules_part1/2/3.dart. +Данные лежат в трёх модулях: + teacher_rules_data_1.py — правила 1–9 + teacher_rules_data_2.py — правила 10–17 + teacher_rules_data_3.py — правила 18–25 + +Запуск (из папки backend): + python scripts/seed_teacher_rules.py + +Скрипт идемпотентный: сначала удаляет все записи category='rule', +потом вставляет заново. Повторный запуск не создаёт дубликатов. +""" +import asyncio +import os +import sys + +# Добавляем корень backend в sys.path, чтобы работали импорты database. +sys.path.insert(0, os.path.dirname(os.path.dirname(os.path.abspath(__file__)))) +# Добавляем папку scripts/, чтобы работали импорты модулей данных. +sys.path.insert(0, os.path.dirname(os.path.abspath(__file__))) + +from database import get_pool +from teacher_rules_data_1 import RULES_1 +from teacher_rules_data_2 import RULES_2 +from teacher_rules_data_3 import RULES_3 + +RULES = RULES_1 + RULES_2 + RULES_3 + + +async def main(): + pool = await get_pool() + async with pool.acquire() as conn: + # Идемпотентность: удаляем старые записи rule, чтобы не дублировать. + await conn.execute("DELETE FROM teacher_materials WHERE category = 'rule'") + + inserted = 0 + for r in RULES: + await conn.execute( + """ + INSERT INTO teacher_materials + (category, title_pl, title_ru, title_uk, title_en, + content_pl, content_ru, content_uk, content_en, + example_pl, example_ru, example_uk, example_en, + tags, level, is_active) + VALUES ('rule', $1, $2, $3, $4, $5, $6, $7, $8, $9, $10, $11, $12, $13, 'A1', TRUE) + """, + r["title"]["pl"], r["title"]["ru"], r["title"]["uk"], r["title"]["en"], + r["content"]["pl"], r["content"]["ru"], r["content"]["uk"], r["content"]["en"], + r["example"]["pl"], r["example"]["ru"], r["example"]["uk"], r["example"]["en"], + r["tags"], + ) + inserted += 1 + + print(f"Готово. Вставлено правил: {inserted}") + + await pool.close() + + +if __name__ == "__main__": + asyncio.run(main()) diff --git a/scripts/teacher_rules_data_1.py b/scripts/teacher_rules_data_1.py new file mode 100644 index 0000000..4f34b95 --- /dev/null +++ b/scripts/teacher_rules_data_1.py @@ -0,0 +1,1080 @@ +"""Правила грамматики 1–9 (данные для seed_teacher_rules.py).""" + +RULES_1 = [ + # 1. ГЛАГОЛ BYĆ + { + "title": { + "pl": "Czasownik „być”", + "ru": "Глагол «być»", + "uk": "Дієслово «być»", + "en": "The verb \"być\" (to be)", + }, + "content": { + "pl": """„Być" to jeden z najważniejszych i najczęściej używanych czasowników – jest nieregularny w każdym czasie. + +📌 Czas teraźniejszy: jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są +📌 Czas przeszły: byłem/byłam, byłeś/byłaś, był/była/było... +📌 Czas przyszły: będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą""", + "ru": """„Być" (быть) – один из важнейших и самых употребляемых глаголов – он неправильный во всех временах. + +📌 Настоящее время: jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są +📌 Прошедшее время: byłem/byłam, byłeś/byłaś, był/była/było... +📌 Будущее время: będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą""", + "uk": """„Być" (бути) – одне з найважливіших і найуживаніших дієслів – воно неправильне в усіх часах. + +📌 Теперішній час: jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są +📌 Минулий час: byłem/byłam, byłeś/byłaś, był/była/było... +📌 Майбутній час: będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą""", + "en": """„Być" (to be) is one of the most important and most frequently used verbs – it is irregular in every tense. + +📌 Present tense: jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są +📌 Past tense: byłem/byłam, byłeś/byłaś, był/była/było... +📌 Future tense: będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Teraźniejszy: +Jestem studentem. +Jesteś zmęczony. +On jest w pracy. +Jesteśmy gotowi. +Oni są w domu. + +🔹 Przeszły: +Byłem wczoraj w kinie. +Byliśmy na wakacjach. + +🔹 Przyszły: +Będę lekarzem. +Będziemy w Warszawie o piątej.""", + "ru": """🔹 Настоящее время: +Jestem studentem. +Я студент. + +Jesteś zmęczony. +Ты устал. + +On jest w pracy. +Он на работе. + +Jesteśmy gotowi. +Мы готовы. + +Oni są w domu. +Они дома. + +🔹 Прошедшее время: +Byłem wczoraj w kinie. +Я вчера был в кино. + +Byliśmy na wakacjach. +Мы были в отпуске. + +🔹 Будущее время: +Będę lekarzem. +Я буду врачом. + +Będziemy w Warszawie o piątej. +Мы будем в Варшаве в пять.""", + "uk": """🔹 Теперішній час: +Jestem studentem. +Я студент. + +Jesteś zmęczony. +Ти втомлений. + +On jest w pracy. +Він на роботі. + +Jesteśmy gotowi. +Ми готові. + +Oni są w domu. +Вони вдома. + +🔹 Минулий час: +Byłem wczoraj w kinie. +Я вчора був у кіно. + +Byliśmy na wakacjach. +Ми були у відпустці. + +🔹 Майбутній час: +Będę lekarzem. +Я буду лікарем. + +Będziemy w Warszawie o piątej. +Ми будемо у Варшаві о п'ятій.""", + "en": """🔹 Present: +Jestem studentem. +I am a student. + +Jesteś zmęczony. +You are tired. + +On jest w pracy. +He is at work. + +Jesteśmy gotowi. +We are ready. + +Oni są w domu. +They are at home. + +🔹 Past: +Byłem wczoraj w kinie. +I was at the cinema yesterday. + +Byliśmy na wakacjach. +We were on holiday. + +🔹 Future: +Będę lekarzem. +I will be a doctor. + +Będziemy w Warszawie o piątej. +We will be in Warsaw at five.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "byc"], + }, + + # 2. РОД СУЩЕСТВИТЕЛЬНЫХ + { + "title": { + "pl": "Rodzaje rzeczowników", + "ru": "Род существительных", + "uk": "Рід іменників", + "en": "Noun genders", + }, + "content": { + "pl": """W języku polskim są trzy rodzaje gramatyczne: męski, żeński i nijaki. + +📌 Rodzaj męski – najczęściej rzeczowniki zakończone na spółgłoskę +📌 Rodzaj żeński – najczęściej rzeczowniki zakończone na -a +📌 Rodzaj nijaki – najczęściej rzeczowniki zakończone na -o, -e lub -ę + +⚠️ Są wyjątki, dlatego rodzaj warto zapamiętywać razem z rzeczownikiem.""", + "ru": """В польском языке есть три грамматических рода: мужской, женский и средний. + +📌 Мужской род – чаще всего существительные, оканчивающиеся на согласную +📌 Женский род – чаще всего существительные на -a +📌 Средний род – чаще всего существительные на -o, -e или -ę + +⚠️ Есть исключения, поэтому род лучше запоминать вместе с существительным.""", + "uk": """У польській мові є три граматичні роди: чоловічий, жіночий і середній. + +📌 Чоловічий рід – найчастіше іменники, що закінчуються на приголосну +📌 Жіночий рід – найчастіше іменники на -a +📌 Середній рід – найчастіше іменники на -o, -e або -ę + +⚠️ Є винятки, тому рід краще запам'ятовувати разом з іменником.""", + "en": """Polish has three grammatical genders: masculine, feminine and neuter. + +📌 Masculine – nouns most often ending in a consonant +📌 Feminine – nouns most often ending in -a +📌 Neuter – nouns most often ending in -o, -e or -ę + +⚠️ There are exceptions, so it is best to learn the gender together with the noun.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Rodzaj męski (ten): +dom, samochód, chłopiec + +🔹 Rodzaj żeński (ta): +książka, kawa, dziewczyna + +🔹 Rodzaj nijaki (to): +dziecko, mieszkanie, ciasto + +Ten samochód jest nowy. +Ta książka jest ciekawa. +To dziecko jest małe.""", + "ru": """🔹 Rodzaj męski (ten) — Мужской род (этот): +dom, samochód, chłopiec +дом, автомобиль, мальчик + +🔹 Rodzaj żeński (ta) — Женский род (эта): +książka, kawa, dziewczyna +книга, кофе, девочка + +🔹 Rodzaj nijaki (to) — Средний род (это): +dziecko, mieszkanie, ciasto +ребёнок, квартира, пирог + +Ten samochód jest nowy. +Этот автомобиль новый. + +Ta książka jest ciekawa. +Эта книга интересная. + +To dziecko jest małe. +Этот ребёнок маленький.""", + "uk": """🔹 Rodzaj męski (ten) — Чоловічий рід (цей): +dom, samochód, chłopiec +будинок, автомобіль, хлопчик + +🔹 Rodzaj żeński (ta) — Жіночий рід (ця): +książka, kawa, dziewczyna +книга, кава, дівчина + +🔹 Rodzaj nijaki (to) — Середній рід (це): +dziecko, mieszkanie, ciasto +дитина, квартира, пиріг + +Ten samochód jest nowy. +Цей автомобіль новий. + +Ta książka jest ciekawa. +Ця книга цікава. + +To dziecko jest małe. +Ця дитина маленька.""", + "en": """🔹 Rodzaj męski (ten) — Masculine (this): +dom, samochód, chłopiec +house, car, boy + +🔹 Rodzaj żeński (ta) — Feminine (this): +książka, kawa, dziewczyna +book, coffee, girl + +🔹 Rodzaj nijaki (to) — Neuter (this): +dziecko, mieszkanie, ciasto +child, flat, cake + +Ten samochód jest nowy. +This car is new. + +Ta książka jest ciekawa. +This book is interesting. + +To dziecko jest małe. +This child is small.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "noun", "gender"], + }, + + # 3. ВОПРОСИТЕЛЬНЫЕ СЛОВА + { + "title": { + "pl": "Zaimki i przysłówki pytające", + "ru": "Вопросительные местоимения и наречия", + "uk": "Питальні займенники та прислівники", + "en": "Question words", + }, + "content": { + "pl": """Podstawowe słowa pytające pomagają budować pytania szczegółowe. + +📌 kto? co? – osoby, rzeczy +📌 gdzie? dokąd? skąd? – miejsce, kierunek +📌 kiedy? – czas +📌 dlaczego? – powód +📌 jak? – sposób +📌 ile? – ilość +📌 który/która/które? – wybór spośród kilku""", + "ru": """Основные вопросительные слова помогают строить специальные вопросы. + +📌 kto? co? – люди, предметы +📌 gdzie? dokąd? skąd? – место, направление +📌 kiedy? – время +📌 dlaczego? – причина +📌 jak? – способ +📌 ile? – количество +📌 który/która/które? – выбор из нескольких""", + "uk": """Основні питальні слова допомагають будувати спеціальні питання. + +📌 kto? co? – люди, предмети +📌 gdzie? dokąd? skąd? – місце, напрямок +📌 kiedy? – час +📌 dlaczego? – причина +📌 jak? – спосіб +📌 ile? – кількість +📌 który/która/które? – вибір з кількох""", + "en": """Basic question words help form detailed (wh-) questions. + +📌 kto? co? – people, things +📌 gdzie? dokąd? skąd? – place, direction +📌 kiedy? – time +📌 dlaczego? – reason +📌 jak? – manner +📌 ile? – quantity +📌 który/która/które? – choice among several""", + }, + "example": { + "pl": """Kto to jest? — To jest mój brat. +Co robisz? — Czytam książkę. +Gdzie mieszkasz? — Mieszkam w Krakowie. +Dokąd idziesz? — Idę do sklepu. +Skąd jesteś? — Jestem z Ukrainy. +Kiedy wracasz? — Wracam wieczorem. +Dlaczego się śmiejesz? — Bo jest zabawnie. +Jak się czujesz? — Czuję się dobrze. +Ile to kosztuje? — Dwadzieścia złotych. +Który autobus jedzie do centrum? — Ten czerwony.""", + "ru": """Kto to jest? — To jest mój brat. +Кто это? — Это мой брат. + +Co robisz? — Czytam książkę. +Что ты делаешь? — Читаю книгу. + +Gdzie mieszkasz? — Mieszkam w Krakowie. +Где ты живёшь? — Живу в Кракове. + +Dokąd idziesz? — Idę do sklepu. +Куда ты идёшь? — Иду в магазин. + +Skąd jesteś? — Jestem z Ukrainy. +Откуда ты? — Я из Украины. + +Kiedy wracasz? — Wracam wieczorem. +Когда ты вернёшься? — Вернусь вечером. + +Dlaczego się śmiejesz? — Bo jest zabawnie. +Почему ты смеёшься? — Потому что смешно. + +Jak się czujesz? — Czuję się dobrze. +Как ты себя чувствуешь? — Чувствую себя хорошо. + +Ile to kosztuje? — Dwadzieścia złotych. +Сколько это стоит? — Двадцать злотых. + +Który autobus jedzie do centrum? — Ten czerwony. +Какой автобус едет в центр? — Вон тот красный.""", + "uk": """Kto to jest? — To jest mój brat. +Хто це? — Це мій брат. + +Co robisz? — Czytam książkę. +Що ти робиш? — Читаю книгу. + +Gdzie mieszkasz? — Mieszkam w Krakowie. +Де ти живеш? — Живу в Кракові. + +Dokąd idziesz? — Idę do sklepu. +Куди ти йдеш? — Йду до магазину. + +Skąd jesteś? — Jestem z Ukrainy. +Звідки ти? — Я з України. + +Kiedy wracasz? — Wracam wieczorem. +Коли ти повернешся? — Повернуся ввечері. + +Dlaczego się śmiejesz? — Bo jest zabawnie. +Чому ти смієшся? — Бо смішно. + +Jak się czujesz? — Czuję się dobrze. +Як ти почуваєшся? — Почуваюся добре. + +Ile to kosztuje? — Dwadzieścia złotych. +Скільки це коштує? — Двадцять злотих. + +Który autobus jedzie do centrum? — Ten czerwony. +Який автобус їде в центр? — Он той червоний.""", + "en": """Kto to jest? — To jest mój brat. +Who is this? — This is my brother. + +Co robisz? — Czytam książkę. +What are you doing? — I'm reading a book. + +Gdzie mieszkasz? — Mieszkam w Krakowie. +Where do you live? — I live in Kraków. + +Dokąd idziesz? — Idę do sklepu. +Where are you going? — I'm going to the shop. + +Skąd jesteś? — Jestem z Ukrainy. +Where are you from? — I'm from Ukraine. + +Kiedy wracasz? — Wracam wieczorem. +When are you coming back? — I'll be back in the evening. + +Dlaczego się śmiejesz? — Bo jest zabawnie. +Why are you laughing? — Because it's funny. + +Jak się czujesz? — Czuję się dobrze. +How do you feel? — I feel good. + +Ile to kosztuje? — Dwadzieścia złotych. +How much does it cost? — Twenty zlotys. + +Który autobus jedzie do centrum? — Ten czerwony. +Which bus goes downtown? — That red one.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "question", "pronoun"], + }, + + # 4. ЛИЧНЫЕ И ПРИТЯЖАТЕЛЬНЫЕ МЕСТОИМЕНИЯ + { + "title": { + "pl": "Zaimki osobowe i dzierżawcze", + "ru": "Личные и притяжательные местоимения", + "uk": "Особові та присвійні займенники", + "en": "Personal and possessive pronouns", + }, + "content": { + "pl": """📌 Zaimki osobowe: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one. +W języku polskim często można je pominąć, ponieważ formę osoby pokazuje czasownik. + +📌 Zaimki dzierżawcze: mój, twój, jego, jej, nasz, wasz, ich.""", + "ru": """📌 Личные местоимения: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one. +В польском их часто можно опустить, потому что лицо понятно по форме глагола. + +📌 Притяжательные: mój, twój, jego, jej, nasz, wasz, ich.""", + "uk": """📌 Особові займенники: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one. +У польській мові їх часто можна опускати, оскільки особа зрозуміла з форми дієслова. + +📌 Присвійні: mój, twój, jego, jej, nasz, wasz, ich.""", + "en": """📌 Personal pronouns: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one. +They can often be omitted in Polish because the verb form shows the person. + +📌 Possessive pronouns: mój, twój, jego, jej, nasz, wasz, ich.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Zaimki osobowe (można pominąć): +Ja pracuję. → Pracuję. +Ty mieszkasz w Warszawie. → Mieszkasz w Warszawie. + +🔹 Zaimki dzierżawcze: +mój telefon, moja książka, moje mieszkanie +twój samochód +nasz dom +ich dzieci""", + "ru": """🔹 Zaimki osobowe — Личные (можно опустить): +Ja pracuję. → Pracuję. +Я работаю. + +Ty mieszkasz w Warszawie. → Mieszkasz w Warszawie. +Ты живёшь в Варшаве. + +🔹 Zaimki dzierżawcze — Притяжательные: +mój telefon. — мой телефон. +moja książka. — моя книга. +moje mieszkanie. — моя квартира. +twój samochód. — твоя машина. +nasz dom. — наш дом. +ich dzieci. — их дети.""", + "uk": """🔹 Zaimki osobowe — Особові (можна опустити): +Ja pracuję. → Pracuję. +Я працюю. + +Ty mieszkasz w Warszawie. → Mieszkasz w Warszawie. +Ти живеш у Варшаві. + +🔹 Zaimki dzierżawcze — Присвійні: +mój telefon. — мій телефон. +moja książka. — моя книга. +moje mieszkanie. — моя квартира. +twój samochód. — твій автомобіль. +nasz dom. — наш будинок. +ich dzieci. — їхні діти.""", + "en": """🔹 Zaimki osobowe — Personal (can be omitted): +Ja pracuję. → Pracuję. +I work. + +Ty mieszkasz w Warszawie. → Mieszkasz w Warszawie. +You live in Warsaw. + +🔹 Zaimki dzierżawcze — Possessive: +mój telefon. — my phone. +moja książka. — my book. +moje mieszkanie. — my flat. +twój samochód. — your car. +nasz dom. — our house. +ich dzieci. — their children.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "pronoun"], + }, + + # 5. СПРЯЖЕНИЕ ГЛАГОЛОВ + { + "title": { + "pl": "Odmiana czasowników", + "ru": "Спряжение глаголов", + "uk": "Відмінювання дієслів", + "en": "Verb conjugation", + }, + "content": { + "pl": """W czasie teraźniejszym można wyróżnić kilka praktycznych modeli odmiany czasowników. Najczęstsze modele to: + +🔹 -am, -asz +🔹 -ę, -esz +🔹 -ę, -isz / -ysz + +⚠️ To praktyczne modele do nauki, a nie sztywne grupy obejmujące wszystkie czasowniki. Niektóre czasowniki są nieregularne lub mają zmiany w temacie.""", + "ru": """В настоящем времени можно выделить несколько практических моделей спряжения глаголов. Наиболее распространённые модели: + +🔹 -am, -asz +🔹 -ę, -esz +🔹 -ę, -isz / -ysz + +⚠️ Это практические модели для изучения, а не строгие группы, охватывающие все глаголы. Некоторые глаголы являются неправильными или изменяют основу.""", + "uk": """У теперішньому часі можна виділити кілька практичних моделей відмінювання дієслів. Найпоширеніші моделі: + +🔹 -am, -asz +🔹 -ę, -esz +🔹 -ę, -isz / -ysz + +⚠️ Це практичні моделі для навчання, а не суворі групи, що охоплюють усі дієслова. Деякі дієслова є неправильними або змінюють основу.""", + "en": """In the present tense, several practical conjugation patterns can be distinguished. Common patterns include: + +🔹 -am, -asz +🔹 -ę, -esz +🔹 -ę, -isz / -ysz + +⚠️ These are practical learning patterns, not rigid groups covering every verb. Some verbs are irregular or change their stem.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 MODEL -AM, -ASZ: CZYTAĆ +czytam – czytasz – czyta – czytamy – czytacie – czytają + +🔹 MODEL -Ę, -ESZ: PISAĆ +piszę – piszesz – pisze – piszemy – piszecie – piszą + +🔹 MODEL -Ę, -ISZ: MÓWIĆ +mówię – mówisz – mówi – mówimy – mówicie – mówią + +🔹 MODEL -Ę, -YSZ: TAŃCZYĆ +tańczę – tańczysz – tańczy – tańczymy – tańczycie – tańczą""", + "ru": """🔹 MODEL -AM, -ASZ: CZYTAĆ (читать) +czytam – czytasz – czyta – czytamy – czytacie – czytają +я читаю – ты читаешь – он/она читает – мы читаем – вы читаете – они читают + +🔹 MODEL -Ę, -ESZ: PISAĆ (писать) +piszę – piszesz – pisze – piszemy – piszecie – piszą +я пишу – ты пишешь – он/она пишет – мы пишем – вы пишете – они пишут + +🔹 MODEL -Ę, -ISZ: MÓWIĆ (говорить) +mówię – mówisz – mówi – mówimy – mówicie – mówią +я говорю – ты говоришь – он/она говорит – мы говорим – вы говорите – они говорят + +🔹 MODEL -Ę, -YSZ: TAŃCZYĆ (танцевать) +tańczę – tańczysz – tańczy – tańczymy – tańczycie – tańczą +я танцую – ты танцуешь – он/она танцует – мы танцуем – вы танцуете – они танцуют""", + "uk": """🔹 MODEL -AM, -ASZ: CZYTAĆ (читати) +czytam – czytasz – czyta – czytamy – czytacie – czytają +я читаю – ти читаєш – він/вона читає – ми читаємо – ви читаєте – вони читають + +🔹 MODEL -Ę, -ESZ: PISAĆ (писати) +piszę – piszesz – pisze – piszemy – piszecie – piszą +я пишу – ти пишеш – він/вона пише – ми пишемо – ви пишете – вони пишуть + +🔹 MODEL -Ę, -ISZ: MÓWIĆ (говорити) +mówię – mówisz – mówi – mówimy – mówicie – mówią +я говорю – ти говориш – він/вона говорить – ми говоримо – ви говорите – вони говорять + +🔹 MODEL -Ę, -YSZ: TAŃCZYĆ (танцювати) +tańczę – tańczysz – tańczy – tańczymy – tańczycie – tańczą +я танцюю – ти танцюєш – він/вона танцює – ми танцюємо – ви танцюєте – вони танцюють""", + "en": """🔹 MODEL -AM, -ASZ: CZYTAĆ (to read) +czytam – czytasz – czyta – czytamy – czytacie – czytają +I read – you read – he/she reads – we read – you read – they read + +🔹 MODEL -Ę, -ESZ: PISAĆ (to write) +piszę – piszesz – pisze – piszemy – piszecie – piszą +I write – you write – he/she writes – we write – you write – they write + +🔹 MODEL -Ę, -ISZ: MÓWIĆ (to speak) +mówię – mówisz – mówi – mówimy – mówicie – mówią +I speak – you speak – he/she speaks – we speak – you speak – they speak + +🔹 MODEL -Ę, -YSZ: TAŃCZYĆ (to dance) +tańczę – tańczysz – tańczy – tańczymy – tańczycie – tańczą +I dance – you dance – he/she dances – we dance – you dance – they dance""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "conjugation"], + }, + + # 6. МНОЖЕСТВЕННОЕ ЧИСЛО СУЩЕСТВИТЕЛЬНЫХ + { + "title": { + "pl": "Liczba mnoga rzeczowników", + "ru": "Множественное число существительных", + "uk": "Множина іменників", + "en": "Plural of nouns", + }, + "content": { + "pl": """Podstawowe końcówki liczby mnogiej w mianowniku zależą od rodzaju rzeczownika. + +📌 Rodzaj żeński (-a): -y/-i (książka → książki) +📌 Rodzaj nijaki: -a (mieszkanie → mieszkania) +📌 Rodzaj męski niosobowy: -y/-i (samochód → samochody) +📌 Rodzaj męskoosobowy: -i/-y (patrz reguła o formach męskoosobowych) + +⚠️ Niektóre rzeczowniki mają nieregularną liczbę mnogą (np. rok → lata, dziecko → dzieci).""", + "ru": """Основные окончания множественного числа в именительном падеже зависят от рода существительного. + +📌 Женский род (-a): -y/-i (książka → książki) +📌 Средний род: -a (mieszkanie → mieszkania) +📌 Мужской неличный род: -y/-i (samochód → samochody) +📌 Мужеско-личный род: -i/-y (см. правило о мужеско-личных формах) + +⚠️ Некоторые существительные имеют неправильное множественное число (например, rok → lata, dziecko → dzieci).""", + "uk": """Основні закінчення множини в називному відмінку залежать від роду іменника. + +📌 Жіночий рід (-a): -y/-i (książka → książki) +📌 Середній рід: -a (mieszkanie → mieszkania) +📌 Чоловічий неособовий рід: -y/-i (samochód → samochody) +📌 Чоловічо-особовий рід: -i/-y (див. правило про чоловічо-особові форми) + +⚠️ Деякі іменники мають неправильну множину (наприклад, rok → lata, dziecko → dzieci).""", + "en": """Basic nominative plural endings depend on the noun's gender. + +📌 Feminine (-a): -y/-i (książka → książki) +📌 Neuter: -a (mieszkanie → mieszkania) +📌 Masculine non-personal: -y/-i (samochód → samochody) +📌 Masculine personal: -i/-y (see the rule on masculine-personal forms) + +⚠️ Some nouns have an irregular plural (e.g. rok → lata, dziecko → dzieci).""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Rodzaj żeński: +książka → książki +kawa → kawy + +🔹 Rodzaj nijaki: +mieszkanie → mieszkania +okno → okna + +🔹 Rodzaj męski niosobowy: +samochód → samochody +stół → stoły + +🔹 Nieregularne: +rok → lata +dziecko → dzieci +człowiek → ludzie""", + "ru": """🔹 Женский род: +książka → książki +книга → книги + +kawa → kawy +кофе → (виды) кофе + +🔹 Средний род: +mieszkanie → mieszkania +квартира → квартиры + +okno → okna +окно → окна + +🔹 Мужской неличный род: +samochód → samochody +машина → машины + +stół → stoły +стол → столы + +🔹 Нерегулярные: +rok → lata +год → годы + +dziecko → dzieci +ребёнок → дети + +człowiek → ludzie +человек → люди""", + "uk": """🔹 Жіночий рід: +książka → książki +книга → книги + +kawa → kawy +кава → (види) кави + +🔹 Середній рід: +mieszkanie → mieszkania +квартира → квартири + +okno → okna +вікно → вікна + +🔹 Чоловічий неособовий рід: +samochód → samochody +автомобіль → автомобілі + +stół → stoły +стіл → столи + +🔹 Нерегулярні: +rok → lata +рік → роки + +dziecko → dzieci +дитина → діти + +człowiek → ludzie +людина → люди""", + "en": """🔹 Feminine: +książka → książki (book → books) +kawa → kawy (coffee → coffees) + +🔹 Neuter: +mieszkanie → mieszkania (flat → flats) +okno → okna (window → windows) + +🔹 Masculine non-personal: +samochód → samochody (car → cars) +stół → stoły (table → tables) + +🔹 Irregular: +rok → lata (year → years) +dziecko → dzieci (child → children) +człowiek → ludzie (person → people)""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "noun", "plural"], + }, + + # 7. СОЮЗЫ + { + "title": { + "pl": "Spójniki", + "ru": "Союзы", + "uk": "Сполучники", + "en": "Conjunctions", + }, + "content": { + "pl": """Spójniki łączą słowa, wyrażenia lub zdania. + +📌 i – łączenie (dodawanie) +📌 ale – przeciwstawienie +📌 bo, ponieważ – przyczyna +📌 więc, dlatego – skutek +📌 że – wprowadza zdanie dopełnieniowe +📌 żeby – cel +📌 lub, albo – alternatywa""", + "ru": """Союзы соединяют слова, выражения или предложения. + +📌 i – соединение (добавление) +📌 ale – противопоставление +📌 bo, ponieważ – причина +📌 więc, dlatego – следствие +📌 że – вводит придаточное дополнительное предложение +📌 żeby – цель +📌 lub, albo – альтернатива""", + "uk": """Сполучники поєднують слова, вирази або речення. + +📌 i – поєднання (додавання) +📌 ale – протиставлення +📌 bo, ponieważ – причина +📌 więc, dlatego – наслідок +📌 że – вводить додаткове підрядне речення +📌 żeby – мета +📌 lub, albo – альтернатива""", + "en": """Conjunctions join words, phrases or clauses. + +📌 i – addition +📌 ale – contrast +📌 bo, ponieważ – cause +📌 więc, dlatego – result +📌 że – introduces a subordinate (object) clause +📌 żeby – purpose +📌 lub, albo – alternative""", + }, + "example": { + "pl": """Kupiłem chleb i mleko. +Chciałem iść na spacer, ale padał deszcz. +Zostałem w domu, bo byłem chory. +Byłem chory, więc zostałem w domu. +Wiem, że masz rację. +Uczę się polskiego, żeby znaleźć pracę. +Możesz wybrać herbatę lub kawę.""", + "ru": """Kupiłem chleb i mleko. +Я купил хлеб и молоко. + +Chciałem iść na spacer, ale padał deszcz. +Я хотел пойти гулять, но шёл дождь. + +Zostałem w domu, bo byłem chory. +Я остался дома, потому что был болен. + +Byłem chory, więc zostałem w domu. +Я был болен, поэтому остался дома. + +Wiem, że masz rację. +Я знаю, что ты прав. + +Uczę się polskiego, żeby znaleźć pracę. +Я учу польский, чтобы найти работу. + +Możesz wybrać herbatę lub kawę. +Ты можешь выбрать чай или кофе.""", + "uk": """Kupiłem chleb i mleko. +Я купив хліб і молоко. + +Chciałem iść na spacer, ale padał deszcz. +Я хотів піти на прогулянку, але йшов дощ. + +Zostałem w domu, bo byłem chory. +Я залишився вдома, бо був хворий. + +Byłem chory, więc zostałem w domu. +Я був хворий, тому залишився вдома. + +Wiem, że masz rację. +Я знаю, що ти маєш рацію. + +Uczę się polskiego, żeby znaleźć pracę. +Я вивчаю польську, щоб знайти роботу. + +Możesz wybrać herbatę lub kawę. +Ти можеш вибрати чай або каву.""", + "en": """Kupiłem chleb i mleko. +I bought bread and milk. + +Chciałem iść na spacer, ale padał deszcz. +I wanted to go for a walk, but it was raining. + +Zostałem w domu, bo byłem chory. +I stayed home because I was sick. + +Byłem chory, więc zostałem w domu. +I was sick, so I stayed home. + +Wiem, że masz rację. +I know that you're right. + +Uczę się polskiego, żeby znaleźć pracę. +I'm learning Polish in order to find a job. + +Możesz wybrać herbatę lub kawę. +You can choose tea or coffee.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "conjunction"], + }, + + # 8. PAN / PANI + { + "title": { + "pl": "Formy grzecznościowe: Pan, Pani", + "ru": "Вежливые формы: Pan, Pani", + "uk": "Ввічливі форми: Pan, Pani", + "en": "Polite forms: Pan, Pani", + }, + "content": { + "pl": """W rozmowach formalnych zamiast „ty" używamy „Pan" (do mężczyzny) lub „Pani" (do kobiety) razem z czasownikiem w 3 osobie liczby pojedynczej – tak jak przy „on/ona". + +📌 Pan / Pani + czasownik jak dla on/ona +📌 W liczbie mnogiej: Państwo + czasownik w 3 osobie liczby mnogiej + +⚠️ Słowa „Pan", „Pani" piszemy wielką literą, gdy zwracamy się bezpośrednio do kogoś.""", + "ru": """В официальных разговорах вместо „ty" используем „Pan" (к мужчине) или „Pani" (к женщине) вместе с глаголом в 3-м лице единственного числа – так же, как при „on/ona". + +📌 Pan / Pani + глагол как для on/ona +📌 Во множественном числе: Państwo + глагол в 3-м лице множественного числа + +⚠️ Слова „Pan", „Pani" пишутся с большой буквы, когда обращаемся напрямую к кому-то.""", + "uk": """У формальних розмовах замість „ty" використовуємо „Pan" (до чоловіка) або „Pani" (до жінки) разом з дієсловом у 3-й особі однини – так само, як при „on/ona". + +📌 Pan / Pani + дієслово як для on/ona +📌 У множині: Państwo + дієслово у 3-й особі множини + +⚠️ Слова „Pan", „Pani" пишемо з великої літери, коли звертаємося безпосередньо до когось.""", + "en": """In formal conversations, instead of „ty" we use „Pan" (to a man) or „Pani" (to a woman) together with the verb in the 3rd person singular – the same way as with „on/ona". + +📌 Pan / Pani + verb as for he/she +📌 Plural: Państwo + verb in the 3rd person plural + +⚠️ „Pan" and „Pani" are capitalized when addressing someone directly.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Nieformalnie (ty): +Jak się masz? Gdzie mieszkasz? + +🔹 Formalnie (Pan/Pani): +Jak się Pan ma? (do mężczyzny) +Jak się Pani ma? (do kobiety) +Gdzie Pan mieszka? +Gdzie Pani mieszka? + +🔹 Liczba mnoga (Państwo): +Skąd Państwo są? +Co Państwo piją?""", + "ru": """🔹 Неформально (ty): +Jak się masz? Gdzie mieszkasz? +Как дела? Где ты живёшь? + +🔹 Формально (Pan/Pani): +Jak się Pan ma? (к мужчине) +Как ваши дела? + +Jak się Pani ma? (к женщине) +Как ваши дела? + +Gdzie Pan mieszka? +Где вы живёте? + +🔹 Множественное число (Państwo): +Skąd Państwo są? +Откуда вы (все)? + +Co Państwo piją? +Что вы будете пить?""", + "uk": """🔹 Неформально (ty): +Jak się masz? Gdzie mieszkasz? +Як справи? Де ти живеш? + +🔹 Формально (Pan/Pani): +Jak się Pan ma? (до чоловіка) +Як ваші справи? + +Jak się Pani ma? (до жінки) +Як ваші справи? + +Gdzie Pan mieszka? +Де ви живете? + +🔹 Множина (Państwo): +Skąd Państwo są? +Звідки ви (всі)? + +Co Państwo piją? +Що ви питимете?""", + "en": """🔹 Informal (ty): +Jak się masz? Gdzie mieszkasz? +How are you? Where do you live? + +🔹 Formal (Pan/Pani): +Jak się Pan ma? (to a man) +How are you? + +Jak się Pani ma? (to a woman) +How are you? + +Gdzie Pan mieszka? +Where do you live? + +🔹 Plural (Państwo): +Skąd Państwo są? +Where are you (all) from? + +Co Państwo piją? +What will you have to drink?""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "politeness", "formal"], + }, + + # 9. ПОВЕЛИТЕЛЬНОЕ НАКЛОНЕНИЕ + { + "title": { + "pl": "Tryb rozkazujący", + "ru": "Повелительное наклонение", + "uk": "Наказовий спосіб", + "en": "Imperative mood", + }, + "content": { + "pl": """Tryb rozkazujący służy do wyrażania poleceń, próśb, instrukcji i zachęt. + +📌 ty – forma dla jednej osoby +📌 wy – forma dla kilku osób lub zwrotu grzecznościowego +📌 my – zachęta typu „zróbmy / chodźmy" + +🎩 Uprzejma prośba: proszę + bezokolicznik.""", + "ru": """Повелительное наклонение используется для команд, просьб, инструкций и предложений. + +📌 ty – форма для одного человека +📌 wy – форма для нескольких людей или в некоторых вежливых обращениях +📌 my – предложение сделать что-то вместе + +🎩 Вежливая просьба: proszę + инфинитив.""", + "uk": """Наказовий спосіб використовується для команд, прохань, інструкцій і пропозицій. + +📌 ty – форма для однієї особи +📌 wy – форма для кількох осіб +📌 my – пропозиція зробити щось разом + +🎩 Ввічливе прохання: proszę + інфінітив.""", + "en": """The imperative is used for commands, requests, instructions and suggestions. + +📌 ty – form for one person +📌 wy – form for several people +📌 my – a suggestion to do something together + +🎩 Polite request: proszę + infinitive.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 TY (dla jednej osoby): +Czytaj! Pisz! Mów! Chodź! + +🔹 WY (dla kilku osób): +Czytajcie! Piszcie! Mówcie! Chodźcie! + +🔹 MY (zachęta): +Czytajmy! Piszmy! Mówmy! Chodźmy! + +🎩 Uprzejma prośba: +Proszę usiąść. +Proszę poczekać chwilę. +Nie martw się! +Chodźmy do domu!""", + "ru": """🔹 TY — для одного человека: +Czytaj! Pisz! Mów! Chodź! +Читай! Пиши! Говори! Иди! + +🔹 WY — для нескольких людей: +Czytajcie! Piszcie! Mówcie! Chodźcie! +Читайте! Пишите! Говорите! Идите! + +🔹 MY — предложение вместе: +Czytajmy! Piszmy! Mówmy! Chodźmy! +Давайте читать! Писать! Говорить! Пойдём! + +🎩 Uprzejma prośba — Вежливая просьба: +Proszę usiąść. +Сядьте, пожалуйста. + +Proszę poczekać chwilę. +Подождите минутку, пожалуйста. + +Nie martw się! +Не волнуйся! + +Chodźmy do domu! +Пойдём домой!""", + "uk": """🔹 TY — для однієї особи: +Czytaj! Pisz! Mów! Chodź! +Читай! Пиши! Говори! Іди! + +🔹 WY — для кількох осіб: +Czytajcie! Piszcie! Mówcie! Chodźcie! +Читайте! Пишіть! Говоріть! Ідіть! + +🔹 MY — пропозиція разом: +Czytajmy! Piszmy! Mówmy! Chodźmy! +Читаймо! Пишімо! Говорімо! Ходімо! + +🎩 Uprzejma prośba — Ввічливе прохання: +Proszę usiąść. +Сідайте, будь ласка. + +Proszę poczekać chwilę. +Почекайте хвилинку, будь ласка. + +Nie martw się! +Не хвилюйся! + +Chodźmy do domu! +Ходімо додому!""", + "en": """🔹 TY — for one person: +Czytaj! Pisz! Mów! Chodź! +Read! Write! Speak! Come! + +🔹 WY — for several people: +Czytajcie! Piszcie! Mówcie! Chodźcie! +Read! Write! Speak! Come! + +🔹 MY — let's do together: +Czytajmy! Piszmy! Mówmy! Chodźmy! +Let's read! Write! Speak! Go! + +🎩 Uprzejma prośba — Polite request: +Proszę usiąść. +Please sit down. + +Proszę poczekać chwilę. +Please wait a moment. + +Nie martw się! +Don't worry! + +Chodźmy do domu! +Let's go home!""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "imperative"], + }, +] diff --git a/scripts/teacher_rules_data_2.py b/scripts/teacher_rules_data_2.py new file mode 100644 index 0000000..6008488 --- /dev/null +++ b/scripts/teacher_rules_data_2.py @@ -0,0 +1,882 @@ +"""Правила грамматики 10–17 (данные для seed_teacher_rules.py).""" + +RULES_2 = [ + # 10. ЧИСЛИТЕЛЬНЫЕ + { + "title": { + "pl": "Liczebniki", + "ru": "Числительные", + "uk": "Числівники", + "en": "Numerals", + }, + "content": { + "pl": """Po liczebnikach rzeczownik może przyjmować różne formy. + +📌 2, 3, 4 – najczęściej łączą się z mianownikiem liczby mnogiej +📌 5 i więcej – najczęściej łączą się z dopełniaczem liczby mnogiej + +⚠️ W konstrukcjach z liczebnikami 5+ czasownik często występuje w liczbie pojedynczej.""", + "ru": """После числительных существительное может принимать разные формы. + +📌 2, 3, 4 – обычно сочетаются с именительным падежом множественного числа +📌 5 и больше – обычно сочетаются с родительным падежом множественного числа + +⚠️ В конструкциях с числительными 5+ глагол часто употребляется в единственном числе.""", + "uk": """Після числівників іменник може мати різні форми. + +📌 2, 3, 4 – найчастіше поєднуються з називним відмінком множини +📌 5 і більше – найчастіше поєднуються з родовим відмінком множини + +⚠️ У конструкціях із числівниками 5+ дієслово часто вживається в однині.""", + "en": """After numerals, the noun can take different forms. + +📌 2, 3, 4 – usually take the nominative plural +📌 5 and above – usually take the genitive plural + +⚠️ With numerals 5+, the verb is often used in the singular.""", + }, + "example": { + "pl": """📌 2, 3, 4 → Mianownik (kto? co?) +Mam dwa koty. +Mam trzy psy. +Mam cztery książki. + +📌 5+ → Dopełniacz (kogo? czego?) +Mam pięć kotów. +Mam siedem psów. +Mam sześć książek. + +⚠️ Wiek: Mam 21 lat. +Mam 22 lata. +Mam 25 lat.""", + "ru": """📌 2, 3, 4 → Mianownik (kto? co?) — Именительный +Mam dwa koty. +У меня два кота. + +Mam trzy psy. +У меня три собаки. + +Mam cztery książki. +У меня четыре книги. + +📌 5+ → Dopełniacz (kogo? czego?) — Родительный +Mam pięć kotów. +У меня пять котов. + +Mam siedem psów. +У меня семь собак. + +Mam sześć książek. +У меня шесть книг. + +⚠️ Возраст: +Mam 21 lat. — Мне 21 год. +Mam 22 lata. — Мне 22 года. +Mam 25 lat. — Мне 25 лет.""", + "uk": """📌 2, 3, 4 → Mianownik (kto? co?) — Називний +Mam dwa koty. +У мене два коти. + +Mam trzy psy. +У мене три собаки. + +Mam cztery książki. +У мене чотири книги. + +📌 5+ → Dopełniacz (kogo? czego?) — Родовий +Mam pięć kotów. +У мене п'ять котів. + +Mam siedem psów. +У мене сім собак. + +Mam sześć książek. +У мене шість книг. + +⚠️ Вік: +Mam 21 lat. — Мені 21 рік. +Mam 22 lata. — Мені 22 роки. +Mam 25 lat. — Мені 25 років.""", + "en": """📌 2, 3, 4 → Mianownik (kto? co?) — Nominative +Mam dwa koty. +I have two cats. + +Mam trzy psy. +I have three dogs. + +Mam cztery książki. +I have four books. + +📌 5+ → Dopełniacz (kogo? czego?) — Genitive +Mam pięć kotów. +I have five cats. + +Mam siedem psów. +I have seven dogs. + +Mam sześć książek. +I have six books. + +⚠️ Age: +Mam 21 lat. — I am 21 years old. +Mam 22 lata. — I am 22 years old. +Mam 25 lat. — I am 25 years old.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "numeral"], + }, + + # 11. ГЛАГОЛЫ ДВИЖЕНИЯ + { + "title": { + "pl": "Czasowniki ruchu", + "ru": "Глаголы движения", + "uk": "Дієслова руху", + "en": "Verbs of motion", + }, + "content": { + "pl": """🚶 iść / chodzić – ruch pieszo +🚗 jechać / jeździć – ruch środkiem transportu + +📌 iść, jechać – pojedynczy lub konkretny kierunek ruchu +📌 chodzić, jeździć – ruch powtarzający się, zwyczaj lub ogólną możliwość""", + "ru": """🚶 iść / chodzić – движение пешком +🚗 jechać / jeździć – движение на транспорте + +📌 iść, jechać – единичное или конкретное направление движения +📌 chodzić, jeździć – повторяющееся движение, привычка или регулярность""", + "uk": """🚶 iść / chodzić – рух пішки +🚗 jechać / jeździć – рух транспортом + +📌 iść, jechać – одиничний або конкретний напрямок руху +📌 chodzić, jeździć – повторюваний рух, звичка або регулярність""", + "en": """🚶 iść / chodzić – movement on foot +🚗 jechać / jeździć – movement by vehicle + +📌 iść, jechać – a single or specific movement +📌 chodzić, jeździć – repeated movement, habit or regular activity""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 iść / jechać — konkretny ruch (teraz): +Idę do sklepu. +Jadę do Warszawy. + +🔹 chodzić / jeździć — zwyczaj, powtarzanie: +Chodzę do pracy pieszo. +Jeżdżę do Warszawy co miesiąc. + +Dziecko idzie do szkoły. +Dzieci chodzą do szkoły od poniedziałku do piątku.""", + "ru": """🔹 iść / jechać — конкретное движение (сейчас): +Idę do sklepu. +Я иду в магазин. + +Jadę do Warszawy. +Я еду в Варшаву. + +🔹 chodzić / jeździć — привычка, регулярность: +Chodzę do pracy pieszo. +Я хожу на работу пешком. + +Jeżdżę do Warszawy co miesiąc. +Я езжу в Варшаву каждый месяц. + +Dziecko idzie do szkoły. +Ребёнок идёт в школу. + +Dzieci chodzą do szkoły od poniedziałku do piątku. +Дети ходят в школу с понедельника по пятницу.""", + "uk": """🔹 iść / jechać — конкретний рух (зараз): +Idę do sklepu. +Я йду до магазину. + +Jadę do Warszawy. +Я їду до Варшави. + +🔹 chodzić / jeździć — звичка, регулярність: +Chodzę do pracy pieszo. +Я ходжу на роботу пішки. + +Jeżdżę do Warszawy co miesiąc. +Я їжджу до Варшави щомісяця. + +Dziecko idzie do szkoły. +Дитина йде до школи. + +Dzieci chodzą do szkoły od poniedziałku do piątku. +Діти ходять до школи з понеділка до п'ятниці.""", + "en": """🔹 iść / jechać — specific movement (now): +Idę do sklepu. +I'm going to the shop. + +Jadę do Warszawy. +I'm going to Warsaw. + +🔹 chodzić / jeździć — habit, repetition: +Chodzę do pracy pieszo. +I walk to work. + +Jeżdżę do Warszawy co miesiąc. +I go to Warsaw every month. + +Dziecko idzie do szkoły. +The child is going to school. + +Dzieci chodzą do szkoły od poniedziałku do piątku. +Children go to school from Monday to Friday.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "motion"], + }, + + # 12. СТЕПЕНИ СРАВНЕНИЯ + { + "title": { + "pl": "Stopniowanie przymiotników", + "ru": "Степени сравнения прилагательных", + "uk": "Ступені порівняння прикметників", + "en": "Comparison of adjectives", + }, + "content": { + "pl": """W języku polskim wyróżniamy trzy stopnie przymiotnika: + +⭐ Równy – zwykły opis +⭐⭐ Wyższy – porównujemy dwie rzeczy +⭐⭐⭐ Najwyższy – wskazujemy coś jako najbardziej ... + +📌 Często używamy końcówek -szy / -ejszy oraz przedrostka naj-. +⚠️ Nie wszystkie przymiotniki tworzą stopnie regularnie.""", + "ru": """В польском языке выделяют три степени сравнения прилагательных: + +⭐ Положительная – обычное описание +⭐⭐ Сравнительная – сравниваем два предмета +⭐⭐⭐ Превосходная – выделяем что-то как самое ... + +📌 Часто используются окончания -szy / -ejszy и приставка naj-. +⚠️ Не все прилагательные образуют степени сравнения регулярно.""", + "uk": """У польській мові виділяють три ступені порівняння прикметників: + +⭐ Звичайний – звичайний опис +⭐⭐ Вищий – порівнюємо два предмети +⭐⭐⭐ Найвищий – виділяємо щось як найбільш ... + +📌 Часто використовуються закінчення -szy / -ejszy та префікс naj-. +⚠️ Не всі прикметники утворюють ступені порівняння регулярно.""", + "en": """Polish has three degrees of comparison: + +⭐ Positive – ordinary description +⭐⭐ Comparative – comparing two things +⭐⭐⭐ Superlative – identifying something as the most ... + +📌 The endings -szy / -ejszy and the prefix naj- are often used. +⚠️ Not all adjectives form their degrees regularly.""", + }, + "example": { + "pl": """⭐ Równy — zwykły opis: +ładny telefon. + +⭐⭐ Wyższy — porównujemy 2 rzeczy: +Ten telefon jest ładniejszy niż tamten. + +⭐⭐⭐ Najwyższy — wyróżniamy 1 rzecz: +To jest najładniejszy telefon. + +ładny → ładniejszy → najładniejszy +szybki → szybszy → najszybszy + +🔄 Nieregularne: +dobry → lepszy → najlepszy +zły → gorszy → najgorszy +duży → większy → największy +mały → mniejszy → najmniejszy""", + "ru": """⭐ Równy — Положительная (обычное описание): +ładny telefon. +Красивый телефон. + +⭐⭐ Wyższy — Сравнительная (сравниваем 2 предмета): +Ten telefon jest ładniejszy niż tamten. +Этот телефон красивее того. + +⭐⭐⭐ Najwyższy — Превосходная (выделяем 1 предмет): +To jest najładniejszy telefon. +Это самый красивый телефон. + +ładny → ładniejszy → najładniejszy +szybki → szybszy → najszybszy +быстрый → быстрее → самый быстрый + +🔄 Nieregularne — Неправильные: +dobry → lepszy → najlepszy (хороший → лучше → лучший) +zły → gorszy → najgorszy (плохой → хуже → худший) +duży → większy → największy (большой → больше → самый большой) +mały → mniejszy → najmniejszy (маленький → меньше → самый маленький)""", + "uk": """⭐ Równy — Звичайний (звичайний опис): +ładny telefon. +Гарний телефон. + +⭐⭐ Wyższy — Вищий (порівнюємо 2 предмети): +Ten telefon jest ładniejszy niż tamten. +Цей телефон гарніший за той. + +⭐⭐⭐ Najwyższy — Найвищий (виділяємо 1 предмет): +To jest najładniejszy telefon. +Це найгарніший телефон. + +ładny → ładniejszy → najładniejszy +szybki → szybszy → najszybszy +швидкий → швидший → найшвидший + +🔄 Nieregularne — Неправильні: +dobry → lepszy → najlepszy (добрий → кращий → найкращий) +zły → gorszy → najgorszy (поганий → гірший → найгірший) +duży → większy → największy (великий → більший → найбільший) +mały → mniejszy → najmniejszy (малий → менший → найменший)""", + "en": """⭐ Równy — Positive (ordinary description): +ładny telefon. +A pretty phone. + +⭐⭐ Wyższy — Comparative (comparing 2 things): +Ten telefon jest ładniejszy niż tamten. +This phone is prettier than that one. + +⭐⭐⭐ Najwyższy — Superlative (singling out 1 thing): +To jest najładniejszy telefon. +This is the prettiest phone. + +ładny → ładniejszy → najładniejszy +szybki → szybszy → najszybszy +fast → faster → the fastest + +🔄 Nieregularne — Irregular: +dobry → lepszy → najlepszy (good → better → best) +zły → gorszy → najgorszy (bad → worse → worst) +duży → większy → największy (big → bigger → biggest) +mały → mniejszy → najmniejszy (small → smaller → smallest)""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "adjective", "comparison"], + }, + + # 13. СОГЛАСОВАНИЕ ПРИЛАГАТЕЛЬНЫХ + { + "title": { + "pl": "Zgodność przymiotnika z rzeczownikiem", + "ru": "Согласование прилагательных", + "uk": "Узгодження прикметників", + "en": "Adjective agreement", + }, + "content": { + "pl": """Przymiotnik dopasowuje się do rzeczownika pod względem rodzaju, liczby i przypadku. + +📌 Liczba pojedyncza: -y/-i (męski), -a (żeński), -e (nijaki) +📌 Liczba mnoga: -i/-y (męskoosobowy), -e (niemęskoosobowy)""", + "ru": """Прилагательное согласуется с существительным по роду, числу и падежу. + +📌 Единственное число: -y/-i (мужской), -a (женский), -e (средний) +📌 Множественное число: -i/-y (мужской личный), -e (немужской личный)""", + "uk": """Прикметник узгоджується з іменником за родом, числом і відмінком. + +📌 Однина: -y/-i (чоловічий), -a (жіночий), -e (середній) +📌 Множина: -i/-y (чоловічо-особовий), -e (нечоловічо-особовий)""", + "en": """An adjective agrees with the noun in gender, number and case. + +📌 Singular: -y/-i (masculine), -a (feminine), -e (neuter) +📌 Plural: -i/-y (masculine personal), -e (non-masculine-personal)""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Liczba pojedyncza: +Rodzaj męski: dobry chłopiec. +Rodzaj żeński: dobra dziewczyna. +Rodzaj nijaki: dobre dziecko. + +🔹 Liczba mnoga: +Męskoosobowy: dobrzy chłopcy. +Niemęskoosobowy: dobre dziewczyny.""", + "ru": """🔹 Liczba pojedyncza — Единственное число: +Rodzaj męski (мужской): dobry chłopiec. +Хороший мальчик. + +Rodzaj żeński (женский): dobra dziewczyna. +Хорошая девочка. + +Rodzaj nijaki (средний): dobre dziecko. +Хороший ребёнок. + +🔹 Liczba mnoga — Множественное число: +Męskoosobowy (мужской личный): dobrzy chłopcy. +Хорошие мальчики. + +Niemęskoosobowy (немужской личный): dobre dziewczyny. +Хорошие девочки.""", + "uk": """🔹 Liczba pojedyncza — Однина: +Rodzaj męski (чоловічий): dobry chłopiec. +Хороший хлопчик. + +Rodzaj żeński (жіночий): dobra dziewczyna. +Хороша дівчина. + +Rodzaj nijaki (середній): dobre dziecko. +Хороша дитина. + +🔹 Liczba mnoga — Множина: +Męskoosobowy (чоловічо-особовий): dobrzy chłopcy. +Хороші хлопці. + +Niemęskoosobowy (немужсько-особовий): dobre dziewczyny. +Хороші дівчата.""", + "en": """🔹 Liczba pojedyncza — Singular: +Rodzaj męski (masculine): dobry chłopiec. +A good boy. + +Rodzaj żeński (feminine): dobra dziewczyna. +A good girl. + +Rodzaj nijaki (neuter): dobre dziecko. +A good child. + +🔹 Liczba mnoga — Plural: +Męskoosobowy (masculine personal): dobrzy chłopcy. +Good boys. + +Niemęskoosobowy (non-masculine-personal): dobre dziewczyny. +Good girls.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "adjective", "agreement"], + }, + + # 14. ОТРИЦАНИЕ NIE + { + "title": { + "pl": "Przeczenie „nie”", + "ru": "Отрицание «nie»", + "uk": "Заперечення «nie»", + "en": "Negation \"nie\"", + }, + "content": { + "pl": """📌 Z czasownikami „nie" piszemy osobno. +📌 Z przymiotnikami „nie" często piszemy łącznie, gdy tworzy przeciwstawne znaczenie. +📌 Z przysłówkami odprzymiotnikowymi często piszemy łącznie. + +⚠️ Pisownia „nie" ma więcej szczegółowych zasad i wyjątków.""", + "ru": """📌 С глаголами „nie" пишется раздельно. +📌 С прилагательными „nie" часто пишется слитно, если образует противоположное значение. +📌 С наречиями, образованными от прилагательных, часто пишется слитно. + +⚠️ У написания „nie" есть дополнительные правила и исключения.""", + "uk": """📌 З дієсловами „nie" пишеться окремо. +📌 З прикметниками „nie" часто пишеться разом, якщо утворює протилежне значення. +📌 Із прислівниками, утвореними від прикметників, часто пишеться разом. + +⚠️ Написання „nie" має додаткові правила та винятки.""", + "en": """📌 With verbs, „nie" is written separately. +📌 With adjectives, „nie" is often written together when it creates an opposite meaning. +📌 With adverbs derived from adjectives, it is often written together. + +⚠️ There are additional rules and exceptions for writing „nie".""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Czasownik — osobno: +Nie wiem. +Nie mam czasu. +Nie lubię kawy. + +🔹 Przymiotnik — często razem: +To jest nieładny dom. +On jest niegrzeczny. + +🔹 Przysłówek — często razem: +Sklep jest niedaleko.""", + "ru": """🔹 Czasownik — Глагол (раздельно): +Nie wiem. +Я не знаю. + +Nie mam czasu. +У меня нет времени. + +Nie lubię kawy. +Я не люблю кофе. + +🔹 Przymiotnik — Прилагательное (часто слитно): +To jest nieładny dom. +Это некрасивый дом. + +On jest niegrzeczny. +Он невежливый. + +🔹 Przysłówek — Наречие (часто слитно): +Sklep jest niedaleko. +Магазин недалеко.""", + "uk": """🔹 Czasownik — Дієслово (окремо): +Nie wiem. +Я не знаю. + +Nie mam czasu. +У мене немає часу. + +Nie lubię kawy. +Я не люблю каву. + +🔹 Przymiotnik — Прикметник (часто разом): +To jest nieładny dom. +Це некрасивий будинок. + +On jest niegrzeczny. +Він нечемний. + +🔹 Przysłówek — Прислівник (часто разом): +Sklep jest niedaleko. +Магазин недалеко.""", + "en": """🔹 Czasownik — Verb (separate): +Nie wiem. +I don't know. + +Nie mam czasu. +I don't have time. + +Nie lubię kawy. +I don't like coffee. + +🔹 Przymiotnik — Adjective (often together): +To jest nieładny dom. +This is an unattractive house. + +On jest niegrzeczny. +He is rude. + +🔹 Przysłówek — Adverb (often together): +Sklep jest niedaleko. +The shop is nearby.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "negation"], + }, + + # 15. SIĘ + { + "title": { + "pl": "Czasowniki zwrotne i „się”", + "ru": "Возвратные глаголы и «się»", + "uk": "Зворотні дієслова та «się»", + "en": "Reflexive verbs and \"się\"", + }, + "content": { + "pl": """„Się" jest częstą cząstką w języku polskim. + +📌 Czasem odnosi się do osoby wykonującej czynność. +📌 Często jest stałą częścią konstrukcji czasownikowej i nie tłumaczy się go dosłownie. +📌 Może występować przed czasownikiem lub po nim.""", + "ru": """„Się" – частая частица в польском языке. + +📌 Иногда относится к человеку, который выполняет действие. +📌 Часто является постоянной частью глагольной конструкции и не переводится буквально. +📌 Может стоять перед глаголом или после него.""", + "uk": """„Się" – часта частка в польській мові. + +📌 Іноді стосується особи, яка виконує дію. +📌 Часто є постійною частиною дієслівної конструкції та не перекладається буквально. +📌 Може стояти перед дієсловом або після нього.""", + "en": """\"Się\" is a common particle in Polish. + +📌 Sometimes it refers to the person performing the action. +📌 Often it is a fixed part of a verb construction and is not translated literally. +📌 It can appear before or after the verb.""", + }, + "example": { + "pl": """Myję się rano. +Uczę się polskiego. +Ona szybko się ubiera. +Dzieci bawią się w ogrodzie. +Interesuję się muzyką. +Boję się psów. +Jutro się spotykamy.""", + "ru": """Myję się rano. +Я умываюсь утром. + +Uczę się polskiego. +Я учу польский. + +Ona szybko się ubiera. +Она быстро одевается. + +Dzieci bawią się w ogrodzie. +Дети играют в саду. + +Interesuję się muzyką. +Я интересуюсь музыкой. + +Boję się psów. +Я боюсь собак. + +Jutro się spotykamy. +Мы встречаемся завтра.""", + "uk": """Myję się rano. +Я вмиваюся вранці. + +Uczę się polskiego. +Я вивчаю польську. + +Ona szybko się ubiera. +Вона швидко одягається. + +Dzieci bawią się w ogrodzie. +Діти граються в саду. + +Interesuję się muzyką. +Я цікавлюся музикою. + +Boję się psów. +Я боюся собак. + +Jutro się spotykamy. +Ми зустрічаємося завтра.""", + "en": """Myję się rano. +I wash myself in the morning. + +Uczę się polskiego. +I'm learning Polish. + +Ona szybko się ubiera. +She gets dressed quickly. + +Dzieci bawią się w ogrodzie. +The children are playing in the garden. + +Interesuję się muzyką. +I'm interested in music. + +Boję się psów. +I'm afraid of dogs. + +Jutro się spotykamy. +We're meeting tomorrow.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "reflexive"], + }, + + # 16. ZNAĆ / WIEDZIEĆ + { + "title": { + "pl": "„Znać" i „wiedzieć"", + "ru": "«Znać» и «wiedzieć»", + "uk": "«Znać» та «wiedzieć»", + "en": "\"Znać\" vs \"wiedzieć\"", + }, + "content": { + "pl": """📌 ZNAĆ – znać osoby, miejsca, języki, rzeczy lub utwory. +📌 WIEDZIEĆ – posiadać informację lub znać fakt. + +Po „wiedzieć" często występują konstrukcje: wiem, gdzie... / wiem, że... / wiem, kiedy...""", + "ru": """📌 ZNAĆ – знать людей, места, языки, предметы или произведения. +📌 WIEDZIEĆ – знать информацию или факт. + +После „wiedzieć" часто используются конструкции: wiem, gdzie... / wiem, że... / wiem, kiedy...""", + "uk": """📌 ZNAĆ – знати людей, місця, мови, предмети або твори. +📌 WIEDZIEĆ – знати інформацію або факт. + +Після „wiedzieć" часто використовуються конструкції: wiem, gdzie... / wiem, że... / wiem, kiedy...""", + "en": """📌 ZNAĆ – to know people, places, languages, things or works. +📌 WIEDZIEĆ – to know information or a fact. + +After „wiedzieć", common constructions include: wiem, gdzie... / wiem, że... / wiem, kiedy...""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 ZNAĆ (osoby, miejsca, języki, rzeczy): +Znam Annę. +Znam Warszawę. +Znam polski. +Znam tę piosenkę. + +🔹 WIEDZIEĆ (fakty, informacje): +Wiem, gdzie mieszkasz. +Wiem, że masz rację. +Wiem, która jest godzina. +Nie wiem, kiedy przyjdzie.""", + "ru": """🔹 ZNAĆ (люди, места, языки, предметы): +Znam Annę. +Я знаю Анну. + +Znam Warszawę. +Я знаю Варшаву. + +Znam polski. +Я знаю польский. + +Znam tę piosenkę. +Я знаю эту песню. + +🔹 WIEDZIEĆ (факты, информация): +Wiem, gdzie mieszkasz. +Я знаю, где ты живёшь. + +Wiem, że masz rację. +Я знаю, что ты прав. + +Wiem, która jest godzina. +Я знаю, который час. + +Nie wiem, kiedy przyjdzie. +Я не знаю, когда он придёт.""", + "uk": """🔹 ZNAĆ (люди, місця, мови, предмети): +Znam Annę. +Я знаю Анну. + +Znam Warszawę. +Я знаю Варшаву. + +Znam polski. +Я знаю польську. + +Znam tę piosenkę. +Я знаю цю пісню. + +🔹 WIEDZIEĆ (факти, інформація): +Wiem, gdzie mieszkasz. +Я знаю, де ти живеш. + +Wiem, że masz rację. +Я знаю, що ти маєш рацію. + +Wiem, która jest godzina. +Я знаю, котра година. + +Nie wiem, kiedy przyjdzie. +Я не знаю, коли він прийде.""", + "en": """🔹 ZNAĆ (people, places, languages, things): +Znam Annę. +I know Anna. + +Znam Warszawę. +I know Warsaw. + +Znam polski. +I know Polish. + +Znam tę piosenkę. +I know this song. + +🔹 WIEDZIEĆ (facts, information): +Wiem, gdzie mieszkasz. +I know where you live. + +Wiem, że masz rację. +I know that you're right. + +Wiem, która jest godzina. +I know what time it is. + +Nie wiem, kiedy przyjdzie. +I don't know when he'll come.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb"], + }, + + # 17. МОДАЛЬНЫЕ ГЛАГОЛЫ + { + "title": { + "pl": "Czasowniki modalne", + "ru": "Модальные глаголы", + "uk": "Модальні дієслова", + "en": "Modal verbs", + }, + "content": { + "pl": """Czasowniki modalne łączą się z bezokolicznikiem i wyrażają możliwość, chęć, konieczność lub powinność. + +📌 móc – możliwość, pozwolenie +📌 chcieć – chęć +📌 musieć – konieczność +📌 powinien/powinna/powinno – powinność, rada + +⚠️ „powinien" odmienia się przez rodzaj i osobę, ale nie jak zwykły czasownik – to forma specjalna.""", + "ru": """Модальные глаголы сочетаются с инфинитивом и выражают возможность, желание, необходимость или долженствование. + +📌 móc – возможность, разрешение +📌 chcieć – желание +📌 musieć – необходимость +📌 powinien/powinna/powinno – долженствование, совет + +⚠️ „powinien" изменяется по роду и лицу, но не как обычный глагол – это особая форма.""", + "uk": """Модальні дієслова поєднуються з інфінітивом і виражають можливість, бажання, необхідність або обов'язок. + +📌 móc – можливість, дозвіл +📌 chcieć – бажання +📌 musieć – необхідність +📌 powinien/powinna/powinno – обов'язок, порада + +⚠️ „powinien" змінюється за родом та особою, але не як звичайне дієслово – це особлива форма.""", + "en": """Modal verbs combine with an infinitive and express possibility, desire, necessity or obligation. + +📌 móc – possibility, permission +📌 chcieć – desire +📌 musieć – necessity +📌 powinien/powinna/powinno – obligation, advice + +⚠️ „powinien" changes by gender and person, but not like a regular verb – it is a special form.""", + }, + "example": { + "pl": """Mogę ci pomóc. +Czy mogę otworzyć okno? +Chcę nauczyć się polskiego. +Musimy iść już teraz. +Powinieneś odpocząć. +Powinna Pani zadzwonić do lekarza. +Dzieci powinny więcej spać.""", + "ru": """Mogę ci pomóc. +Я могу тебе помочь. + +Czy mogę otworzyć okno? +Могу я открыть окно? + +Chcę nauczyć się polskiego. +Я хочу выучить польский. + +Musimy iść już teraz. +Нам нужно идти уже сейчас. + +Powinieneś odpocząć. +Тебе следует отдохнуть. (к мужчине) + +Powinna Pani zadzwonić do lekarza. +Вам следует позвонить врачу. (к женщине, формально) + +Dzieci powinny więcej spać. +Детям следует больше спать.""", + "uk": """Mogę ci pomóc. +Я можу тобі допомогти. + +Czy mogę otworzyć okno? +Чи можу я відкрити вікно? + +Chcę nauczyć się polskiego. +Я хочу вивчити польську. + +Musimy iść już teraz. +Нам треба йти вже зараз. + +Powinieneś odpocząć. +Тобі слід відпочити. (до чоловіка) + +Powinna Pani zadzwonić do lekarza. +Вам слід зателефонувати лікарю. (до жінки, формально) + +Dzieci powinny więcej spać. +Дітям слід більше спати.""", + "en": """Mogę ci pomóc. +I can help you. + +Czy mogę otworzyć okno? +May I open the window? + +Chcę nauczyć się polskiego. +I want to learn Polish. + +Musimy iść już teraz. +We have to go right now. + +Powinieneś odpocząć. +You should rest. (to a man) + +Powinna Pani zadzwonić do lekarza. +You should call the doctor. (to a woman, formal) + +Dzieci powinny więcej spać. +Children should sleep more.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "modal"], + }, +] diff --git a/scripts/teacher_rules_data_3.py b/scripts/teacher_rules_data_3.py new file mode 100644 index 0000000..7d25162 --- /dev/null +++ b/scripts/teacher_rules_data_3.py @@ -0,0 +1,965 @@ +"""Правила грамматики 18–25 (данные для seed_teacher_rules.py).""" + +RULES_3 = [ + # 18. ПРОШЕДШЕЕ ВРЕМЯ + { + "title": { + "pl": "Czas przeszły", + "ru": "Прошедшее время", + "uk": "Минулий час", + "en": "Past tense", + }, + "content": { + "pl": """Czas przeszły tworzymy od tematu czasownika, dodając końcówkę rodzajową „-ł/-ła/-ło/-li/-ły" oraz końcówkę osobową. + +📌 Liczba pojedyncza: -łem/-łam, -łeś/-łaś, -ł/-ła/-ło +📌 Liczba mnoga: -liśmy/-łyśmy, -liście/-łyście, -li/-ły + +⚠️ Końcówka osobowa może „odklejać się" od czasownika i przesuwać na inne słowo w zdaniu (np. na zaimek).""", + "ru": """Прошедшее время образуем от основы глагола, добавляя родовое окончание „-ł/-ła/-ło/-li/-ły" и личное окончание. + +📌 Единственное число: -łem/-łam, -łeś/-łaś, -ł/-ła/-ło +📌 Множественное число: -liśmy/-łyśmy, -liście/-łyście, -li/-ły + +⚠️ Личное окончание может „отклеиваться" от глагола и переходить на другое слово в предложении (например, на местоимение).""", + "uk": """Минулий час утворюємо від основи дієслова, додаючи родове закінчення „-ł/-ła/-ło/-li/-ły" та особове закінчення. + +📌 Однина: -łem/-łam, -łeś/-łaś, -ł/-ła/-ło +📌 Множина: -liśmy/-łyśmy, -liście/-łyście, -li/-ły + +⚠️ Особове закінчення може „відклеюватися" від дієслова і переходити на інше слово в реченні (наприклад, на займенник).""", + "en": """The past tense is formed from the verb stem by adding the gender ending „-ł/-ła/-ło/-li/-ły" plus a personal ending. + +📌 Singular: -łem/-łam, -łeś/-łaś, -ł/-ła/-ło +📌 Plural: -liśmy/-łyśmy, -liście/-łyście, -li/-ły + +⚠️ The personal ending can "detach" from the verb and move onto another word in the sentence (e.g. onto a pronoun).""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 CZYTAĆ (mężczyzna / kobieta): +czytałem / czytałam +czytałeś / czytałaś +czytał / czytała / czytało + +🔹 Liczba mnoga: +czytaliśmy / czytałyśmy +czytaliście / czytałyście +czytali / czytały + +Wczoraj czytałem książkę. +Ona wczoraj oglądała film. +Gdzieś ty był?""", + "ru": """🔹 CZYTAĆ (мужчина / женщина): +czytałem / czytałam +я читал / я читала + +czytałeś / czytałaś +ты читал / ты читала + +czytał / czytała / czytało +он читал / она читала / оно читало + +🔹 Множественное число: +czytaliśmy / czytałyśmy +мы читали + +czytaliście / czytałyście +вы читали + +czytali / czytały +они читали + +Wczoraj czytałem książkę. +Вчера я читал книгу. + +Ona wczoraj oglądała film. +Она вчера смотрела фильм. + +Gdzieś ty był? +Где ты был?""", + "uk": """🔹 CZYTAĆ (чоловік / жінка): +czytałem / czytałam +я читав / я читала + +czytałeś / czytałaś +ти читав / ти читала + +czytał / czytała / czytało +він читав / вона читала / воно читало + +🔹 Множина: +czytaliśmy / czytałyśmy +ми читали + +czytaliście / czytałyście +ви читали + +czytali / czytały +вони читали + +Wczoraj czytałem książkę. +Вчора я читав книгу. + +Ona wczoraj oglądała film. +Вона вчора дивилася фільм. + +Gdzieś ty był? +Де ти був?""", + "en": """🔹 CZYTAĆ (male / female speaker): +czytałem / czytałam +I read (past, male / female) + +czytałeś / czytałaś +you read (past, male / female) + +czytał / czytała / czytało +he read / she read / it read + +🔹 Plural: +czytaliśmy / czytałyśmy +we read + +czytaliście / czytałyście +you (pl.) read + +czytali / czytały +they read + +Wczoraj czytałem książkę. +Yesterday I read a book. + +Ona wczoraj oglądała film. +Yesterday she watched a movie. + +Gdzieś ty był? +Where were you?""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "past"], + }, + + # 19. БУДУЩЕЕ ВРЕМЯ + { + "title": { + "pl": "Czas przyszły", + "ru": "Будущее время", + "uk": "Майбутній час", + "en": "Future tense", + }, + "content": { + "pl": """📌 Czasowniki dokonane – forma wyglądająca jak teraźniejsza ma znaczenie przyszłe (przeczytam, zrobię). +📌 Czasowniki niedokonane – czas przyszły złożony: „będę" + bezokolicznik LUB „będę" + forma czasu przeszłego (osobowa). + +⚠️ Obie wersje z „będę" (bezokolicznik i forma przeszła) są poprawne i oznaczają to samo.""", + "ru": """📌 Совершенные глаголы – форма, похожая на настоящее время, имеет значение будущего (przeczytam, zrobię). +📌 Несовершенные глаголы – составное будущее время: „będę" + инфинитив ИЛИ „będę" + форма прошедшего времени (личная). + +⚠️ Оба варианта с „będę" (инфинитив и форма прошедшего) правильны и означают одно и то же.""", + "uk": """📌 Доконані дієслова – форма, схожа на теперішній час, має значення майбутнього (przeczytam, zrobię). +📌 Недоконані дієслова – складений майбутній час: „będę" + інфінітив АБО „będę" + форма минулого часу (особова). + +⚠️ Обидва варіанти з „będę" (інфінітив і форма минулого) правильні й означають те саме.""", + "en": """📌 Perfective verbs – a form that looks like the present tense actually has a future meaning (przeczytam, zrobię). +📌 Imperfective verbs – compound future tense: „będę" + infinitive OR „będę" + a past-tense (personal) form. + +⚠️ Both versions with „będę" (infinitive and past-tense form) are correct and mean the same thing.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 DOKONANY (forma prosta = przyszłość): +Przeczytam tę książkę. +Zrobię to jutro. +Kupię nowy telefon. + +🔹 NIEDOKONANY (będę + bezokolicznik): +Będę czytać książkę. +Będę pracować cały dzień. + +🔹 NIEDOKONANY (będę + forma przeszła): +Będę czytał książkę. +Będziesz pracowała jutro?""", + "ru": """🔹 DOKONANY — Совершенный (простая форма = будущее): +Przeczytam tę książkę. +Я прочитаю эту книгу. + +Zrobię to jutro. +Я сделаю это завтра. + +Kupię nowy telefon. +Я куплю новый телефон. + +🔹 NIEDOKONANY — Несовершенный (będę + инфинитив): +Będę czytać książkę. +Я буду читать книгу. + +Będę pracować cały dzień. +Я буду работать весь день. + +🔹 NIEDOKONANY — Несовершенный (będę + форма прошедшего): +Będę czytał książkę. +Я буду читать книгу. (то же значение) + +Będziesz pracowała jutro? +Ты будешь работать завтра? (к женщине)""", + "uk": """🔹 DOKONANY — Доконаний (проста форма = майбутнє): +Przeczytam tę książkę. +Я прочитаю цю книгу. + +Zrobię to jutro. +Я зроблю це завтра. + +Kupię nowy telefon. +Я куплю новий телефон. + +🔹 NIEDOKONANY — Недоконаний (będę + інфінітив): +Będę czytać książkę. +Я буду читати книгу. + +Będę pracować cały dzień. +Я буду працювати цілий день. + +🔹 NIEDOKONANY — Недоконаний (będę + форма минулого): +Będę czytał książkę. +Я буду читати книгу. (те саме значення) + +Będziesz pracowała jutro? +Ти будеш працювати завтра? (до жінки)""", + "en": """🔹 DOKONANY — Perfective (simple form = future): +Przeczytam tę książkę. +I will read this book. + +Zrobię to jutro. +I will do it tomorrow. + +Kupię nowy telefon. +I will buy a new phone. + +🔹 NIEDOKONANY — Imperfective (będę + infinitive): +Będę czytać książkę. +I will be reading a book. + +Będę pracować cały dzień. +I will be working all day. + +🔹 NIEDOKONANY — Imperfective (będę + past-tense form): +Będę czytał książkę. +I will be reading a book. (same meaning) + +Będziesz pracowała jutro? +Will you be working tomorrow? (to a woman)""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "future"], + }, + + # 20. ПАДЕЖИ + { + "title": { + "pl": "Przypadki", + "ru": "Падежи", + "uk": "Відмінки", + "en": "Cases", + }, + "content": { + "pl": "Język polski ma 7 przypadków. Przypadek pokazuje funkcję rzeczownika w zdaniu i często wpływa na jego końcówkę.", + "ru": "В польском языке 7 падежей. Падеж показывает функцию существительного в предложении и часто влияет на его окончание.", + "uk": "У польській мові 7 відмінків. Відмінок показує функцію іменника в реченні та часто впливає на його закінчення.", + "en": "Polish has 7 cases. The case shows the function of a noun in a sentence and often changes its ending.", + }, + "example": { + "pl": """1️⃣ Mianownik (kto? co?): To jest dom. + +2️⃣ Dopełniacz (kogo? czego?): Nie ma domu. + +3️⃣ Celownik (komu? czemu?): Pomagam bratu. + +4️⃣ Biernik (kogo? co?): Widzę dom. + +5️⃣ Narzędnik (z kim? z czym?): Jadę z bratem. + +6️⃣ Miejscownik (o kim? o czym?): Myślę o domu. + +7️⃣ Wołacz (O! — zwracanie się do kogoś): Mamo! Piotrze!""", + "ru": """1️⃣ Mianownik (kto? co?) — Именительный (кто? что?): +To jest dom. +Это дом. + +2️⃣ Dopełniacz (kogo? czego?) — Родительный (кого? чего?): +Nie ma domu. +Нет дома. + +3️⃣ Celownik (komu? czemu?) — Дательный (кому? чему?): +Pomagam bratu. +Я помогаю брату. + +4️⃣ Biernik (kogo? co?) — Винительный (кого? что?): +Widzę dom. +Я вижу дом. + +5️⃣ Narzędnik (z kim? z czym?) — Творительный (с кем? с чем?): +Jadę z bratem. +Я еду с братом. + +6️⃣ Miejscownik (o kim? o czym?) — Местный (о ком? о чём?): +Myślę o domu. +Я думаю о доме. + +7️⃣ Wołacz (О! — обращение к кому-то): +Mamo! Piotrze! +Мама! Пётр!""", + "uk": """1️⃣ Mianownik (kto? co?) — Називний (хто? що?): +To jest dom. +Це будинок. + +2️⃣ Dopełniacz (kogo? czego?) — Родовий (кого? чого?): +Nie ma domu. +Немає будинку. + +3️⃣ Celownik (komu? czemu?) — Давальний (кому? чому?): +Pomagam bratu. +Я допомагаю братові. + +4️⃣ Biernik (kogo? co?) — Знахідний (кого? що?): +Widzę dom. +Я бачу будинок. + +5️⃣ Narzędnik (z kim? z czym?) — Орудний (з ким? з чим?): +Jadę z bratem. +Я їду з братом. + +6️⃣ Miejscownik (o kim? o czym?) — Місцевий (про кого? про що?): +Myślę o domu. +Я думаю про будинок. + +7️⃣ Wołacz (О! — звертання до когось): +Mamo! Piotrze! +Мамо! Петре!""", + "en": """1️⃣ Mianownik (kto? co?) — Nominative (who? what?): +To jest dom. +This is a house. + +2️⃣ Dopełniacz (kogo? czego?) — Genitive (of whom? of what?): +Nie ma domu. +There is no house. + +3️⃣ Celownik (komu? czemu?) — Dative (to whom? to what?): +Pomagam bratu. +I help my brother. + +4️⃣ Biernik (kogo? co?) — Accusative (whom? what?): +Widzę dom. +I see the house. + +5️⃣ Narzędnik (z kim? z czym?) — Instrumental (with whom? with what?): +Jadę z bratem. +I'm going with my brother. + +6️⃣ Miejscownik (o kim? o czym?) — Locative (about whom? about what?): +Myślę o domu. +I'm thinking about the house. + +7️⃣ Wołacz (Oh! — direct address to someone): +Mamo! Piotrze! +Mum! Piotr!""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "case"], + }, + + # 21. ПРЕДЛОГИ И ПАДЕЖИ + { + "title": { + "pl": "Przyimki i przypadki", + "ru": "Предлоги и падежи", + "uk": "Прийменники та відмінки", + "en": "Prepositions and cases", + }, + "content": { + "pl": """Przyimki łączą się z określonymi przypadkami. Ten sam przyimek może czasem łączyć się z różnymi przypadkami i wtedy znaczenie może się zmieniać. + +📌 Kierunek: często biernik +📌 Miejsce: często miejscownik +📌 do, z – dopełniacz +📌 z – narzędnik, gdy oznacza „z kim / z czym".""", + "ru": """Предлоги сочетаются с определёнными падежами. Один и тот же предлог иногда может сочетаться с разными падежами, и тогда значение может меняться. + +📌 Направление: часто винительный +📌 Место: часто местный +📌 do, z – родительный +📌 z – творительный, когда означает «с кем / с чем»""", + "uk": """Прийменники поєднуються з певними відмінками. Один і той самий прийменник іноді може поєднуватися з різними відмінками, і тоді значення може змінюватися. + +📌 Напрямок: часто знахідний +📌 Місце: часто місцевий +📌 do, z – родовий +📌 z – орудний, коли означає «з ким / з чим»""", + "en": """Prepositions are used with specific cases. The same preposition can sometimes be used with different cases, which can change the meaning. + +📌 Direction: often accusative +📌 Location: often locative +📌 do, z – genitive +📌 z – instrumental when it means "with whom / with what".""", + }, + "example": { + "pl": """do + dopełniacz (kogo? czego?): Idę do domu. +z + dopełniacz (kogo? czego?): Wracam z pracy. +w + miejscownik (o kim? o czym?): Jestem w domu. +na + biernik (kogo? co?): Idę na koncert. +na + miejscownik (o kim? o czym?): Jestem na koncercie. +z + narzędnik (z kim? z czym?): Rozmawiam z kolegą. +o + miejscownik (o kim? o czym?): Myślę o wakacjach.""", + "ru": """do + Dopełniacz (kogo? czego?) — Родительный: +Idę do domu. +Я иду домой. + +z + Dopełniacz (kogo? czego?) — Родительный: +Wracam z pracy. +Я возвращаюсь с работы. + +w + Miejscownik (o kim? o czym?) — Местный: +Jestem w domu. +Я дома. + +na + Biernik (kogo? co?) — Винительный: +Idę na koncert. +Я иду на концерт. + +na + Miejscownik (o kim? o czym?) — Местный: +Jestem na koncercie. +Я на концерте. + +z + Narzędnik (z kim? z czym?) — Творительный: +Rozmawiam z kolegą. +Я разговариваю с другом. + +o + Miejscownik (o kim? o czym?) — Местный: +Myślę o wakacjach. +Я думаю о каникулах.""", + "uk": """do + Dopełniacz (kogo? czego?) — Родовий: +Idę do domu. +Я йду додому. + +z + Dopełniacz (kogo? czego?) — Родовий: +Wracam z pracy. +Я повертаюся з роботи. + +w + Miejscownik (o kim? o czym?) — Місцевий: +Jestem w domu. +Я вдома. + +na + Biernik (kogo? co?) — Знахідний: +Idę na koncert. +Я йду на концерт. + +na + Miejscownik (o kim? o czym?) — Місцевий: +Jestem na koncercie. +Я на концерті. + +z + Narzędnik (z kim? z czym?) — Орудний: +Rozmawiam z kolegą. +Я розмовляю з другом. + +o + Miejscownik (o kim? o czym?) — Місцевий: +Myślę o wakacjach. +Я думаю про канікули.""", + "en": """do + Dopełniacz (kogo? czego?) — Genitive: +Idę do domu. +I'm going home. + +z + Dopełniacz (kogo? czego?) — Genitive: +Wracam z pracy. +I'm coming back from work. + +w + Miejscownik (o kim? o czym?) — Locative: +Jestem w domu. +I'm at home. + +na + Biernik (kogo? co?) — Accusative: +Idę na koncert. +I'm going to a concert. + +na + Miejscownik (o kim? o czym?) — Locative: +Jestem na koncercie. +I'm at the concert. + +z + Narzędnik (z kim? z czym?) — Instrumental: +Rozmawiam z kolegą. +I'm talking with a friend. + +o + Miejscownik (o kim? o czym?) — Locative: +Myślę o wakacjach. +I'm thinking about the holidays.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "preposition", "case"], + }, + + # 22. ВИД ГЛАГОЛА + { + "title": { + "pl": "Aspekt czasownika", + "ru": "Вид глагола", + "uk": "Вид дієслова", + "en": "Verb aspect", + }, + "content": { + "pl": """📌 NIEDOKONANY – proces, trwanie, powtarzalność lub czynność bez wskazania zakończenia. +📌 DOKONANY – zakończenie czynności lub osiągnięcie rezultatu. + +⚠️ Czasowniki dokonane nie mają prawdziwego czasu teraźniejszego. Ich formy wyglądające jak teraźniejsze odnoszą się do przyszłości.""", + "ru": """📌 НЕСОВЕРШЕННЫЙ – процесс, длительность, повторяемость или действие без указания на завершение. +📌 СОВЕРШЕННЫЙ – завершение действия или достижение результата. + +⚠️ У совершенных глаголов нет настоящего времени в обычном смысле. Их формы, похожие на настоящее время, относятся к будущему.""", + "uk": """📌 НЕДОКОНАНИЙ – процес, тривалість, повторюваність або дія без указання на завершення. +📌 ДОКОНАНИЙ – завершення дії або досягнення результату. + +⚠️ Доконані дієслова не мають справжнього теперішнього часу. Їхні форми, схожі на теперішній час, мають значення майбутнього.""", + "en": """📌 IMPERFECTIVE – a process, duration, repetition or an action without indicating completion. +📌 PERFECTIVE – completion of an action or an achieved result. + +⚠️ Perfective verbs do not have a true present tense. Their forms that look like present tense refer to the future.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 NIEDOKONANY — proces, trwanie: +Czytam książkę. +Robię zadanie. +Kupuję chleb. + +🔹 DOKONANY — rezultat, zakończenie: +Przeczytam książkę. +Zrobię zadanie. +Kupię chleb.""", + "ru": """🔹 NIEDOKONANY — Несовершенный (процесс, длительность): +Czytam książkę. +Я читаю книгу. + +Robię zadanie. +Я делаю задание. + +Kupuję chleb. +Я покупаю хлеб. + +🔹 DOKONANY — Совершенный (результат, завершение): +Przeczytam książkę. +Я прочитаю книгу. + +Zrobię zadanie. +Я сделаю задание. + +Kupię chleb. +Я куплю хлеб.""", + "uk": """🔹 NIEDOKONANY — Недоконаний (процес, тривалість): +Czytam książkę. +Я читаю книгу. + +Robię zadanie. +Я роблю завдання. + +Kupuję chleb. +Я купую хліб. + +🔹 DOKONANY — Доконаний (результат, завершення): +Przeczytam książkę. +Я прочитаю книгу. + +Zrobię zadanie. +Я зроблю завдання. + +Kupię chleb. +Я куплю хліб.""", + "en": """🔹 NIEDOKONANY — Imperfective (process, duration): +Czytam książkę. +I'm reading a book. + +Robię zadanie. +I'm doing the task. + +Kupuję chleb. +I'm buying bread. + +🔹 DOKONANY — Perfective (result, completion): +Przeczytam książkę. +I will read the book. + +Zrobię zadanie. +I will do the task. + +Kupię chleb. +I will buy bread.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "verb", "aspect"], + }, + + # 23. БЕЗЛИЧНЫЕ КОНСТРУКЦИИ + { + "title": { + "pl": "Konstrukcje bezosobowe: trzeba, można, warto", + "ru": "Безличные конструкции: trzeba, można, warto", + "uk": "Безособові конструкції: trzeba, można, warto", + "en": "Impersonal constructions: trzeba, można, warto", + }, + "content": { + "pl": """Te wyrażenia łączą się z bezokolicznikiem i nie odmieniają się przez osoby – opisują sytuację ogólną, a nie konkretną osobę. + +📌 trzeba – konieczność +📌 można – możliwość, pozwolenie +📌 nie można – zakaz +📌 warto – opłacalność, dobra rada +📌 należy – konieczność (styl formalny)""", + "ru": """Эти выражения сочетаются с инфинитивом и не изменяются по лицам – они описывают общую ситуацию, а не конкретного человека. + +📌 trzeba – необходимость +📌 można – возможность, разрешение +📌 nie można – запрет +📌 warto – целесообразность, хороший совет +📌 należy – необходимость (формальный стиль)""", + "uk": """Ці вирази поєднуються з інфінітивом і не змінюються за особами – вони описують загальну ситуацію, а не конкретну людину. + +📌 trzeba – необхідність +📌 można – можливість, дозвіл +📌 nie można – заборона +📌 warto – доцільність, хороша порада +📌 należy – необхідність (формальний стиль)""", + "en": """These expressions combine with an infinitive and do not change by person – they describe a general situation rather than a specific person. + +📌 trzeba – necessity +📌 można – possibility, permission +📌 nie można – prohibition +📌 warto – it's worthwhile, good advice +📌 należy – necessity (formal style)""", + }, + "example": { + "pl": """Trzeba więcej pić wody. +Trzeba było wcześniej wyjść. +Można tu parkować. +Nie można tu palić. +Warto odwiedzić Kraków. +Warto było przyjść wcześniej. +Należy przestrzegać zasad.""", + "ru": """Trzeba więcej pić wody. +Нужно больше пить воды. + +Trzeba było wcześniej wyjść. +Нужно было выйти раньше. + +Można tu parkować. +Здесь можно парковаться. + +Nie można tu palić. +Здесь нельзя курить. + +Warto odwiedzić Kraków. +Стоит посетить Краков. + +Warto było przyjść wcześniej. +Стоило прийти раньше. + +Należy przestrzegać zasad. +Следует соблюдать правила.""", + "uk": """Trzeba więcej pić wody. +Потрібно більше пити води. + +Trzeba było wcześniej wyjść. +Треба було вийти раніше. + +Można tu parkować. +Тут можна паркуватися. + +Nie można tu palić. +Тут не можна палити. + +Warto odwiedzić Kraków. +Варто відвідати Краків. + +Warto było przyjść wcześniej. +Варто було прийти раніше. + +Należy przestrzegać zasad. +Слід дотримуватися правил.""", + "en": """Trzeba więcej pić wody. +One needs to drink more water. + +Trzeba było wcześniej wyjść. +We should have left earlier. + +Można tu parkować. +You can park here. + +Nie można tu palić. +You can't smoke here. + +Warto odwiedzić Kraków. +It's worth visiting Kraków. + +Warto było przyjść wcześniej. +It would have been worth coming earlier. + +Należy przestrzegać zasad. +The rules must be followed.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "impersonal"], + }, + + # 24. УСЛОВНОЕ НАКЛОНЕНИЕ + { + "title": { + "pl": "Tryb przypuszczający", + "ru": "Условное наклонение", + "uk": "Умовний спосіб", + "en": "Conditional mood", + }, + "content": { + "pl": """Trybu przypuszczającego używamy do wyrażania sytuacji możliwych, hipotetycznych, życzeń i warunków. + +📌 Tworzenie: forma czasu przeszłego + cząstka „by". +📌 Formy: bym, byś, by, byśmy, byście, by. +📌 Cząstka „by" może łączyć się z czasownikiem lub innymi wyrazami w zdaniu. + +💡 Skąd się bierze forma typu „poszedł"? To forma czasu przeszłego (przeszły). Najpierw tworzymy czas przeszły (np. „poszedłem"), a potem dodajemy cząstkę „by" („poszedłbym").""", + "ru": """Условное наклонение используется для выражения возможных и гипотетических ситуаций, пожеланий и условий. + +📌 Образование: форма прошедшего времени + частица „by". +📌 Формы: bym, byś, by, byśmy, byście, by. +📌 Частица „by" может соединяться с глаголом или другими словами в предложении. + +💡 Откуда берётся форма типа „poszedł"? Это форма прошедшего времени. Сначала образуем прошедшее время (например, „poszedłem"), а потом добавляем частицу „by" („poszedłbym").""", + "uk": """Умовний спосіб використовуємо для вираження можливих і гіпотетичних ситуацій, побажань та умов. + +📌 Утворення: форма минулого часу + частка „by". +📌 Форми: bym, byś, by, byśmy, byście, by. +📌 Частка „by" може поєднуватися з дієсловом або іншими словами в реченні. + +💡 Звідки береться форма типу „poszedł"? Це форма минулого часу. Спочатку утворюємо минулий час (наприклад, „poszedłem"), а потім додаємо частку „by" („poszedłbym").""", + "en": """The conditional mood is used for possible and hypothetical situations, wishes and conditions. + +📌 Formation: past tense form + the particle „by". +📌 Forms: bym, byś, by, byśmy, byście, by. +📌 The particle „by" can attach to the verb or occur with other words in the sentence. + +💡 Where does a form like „poszedł" come from? It is the past tense form. First we form the past tense (e.g. „poszedłem"), and then we add the particle „by" („poszedłbym").""", + }, + "example": { + "pl": """Ja bym poszedł do kina. +Ty byś poszedł ze mną. +On by kupił samochód. +Ona by została w domu. +My byśmy pojechali nad morze. +Wy byście zobaczyli Warszawę. +Oni by przyszli wcześniej. + +Gdybym miał czas, pojechałbym do Krakowa.""", + "ru": """Tryb przypuszczający — Условное наклонение: + +Ja bym poszedł do kina. +Я бы пошёл в кино. + +Ty byś poszedł ze mną. +Ты бы пошёл со мной. + +On by kupił samochód. +Он бы купил машину. + +Ona by została w domu. +Она бы осталась дома. + +My byśmy pojechali nad morze. +Мы бы поехали к морю. + +Wy byście zobaczyli Warszawę. +Вы бы увидели Варшаву. + +Oni by przyszli wcześniej. +Они бы пришли раньше. + +Gdybym miał czas, pojechałbym do Krakowa. +Если бы у меня было время, я бы поехал в Краков.""", + "uk": """Tryb przypuszczający — Умовний спосіб: + +Ja bym poszedł do kina. +Я б пішов у кіно. + +Ty byś poszedł ze mną. +Ти б пішов зі мною. + +On by kupił samochód. +Він би купив автомобіль. + +Ona by została w domu. +Вона б залишилася вдома. + +My byśmy pojechali nad morze. +Ми б поїхали до моря. + +Wy byście zobaczyli Warszawę. +Ви б побачили Варшаву. + +Oni by przyszli wcześniej. +Вони б прийшли раніше. + +Gdybym miał czas, pojechałbym do Krakowa. +Якби я мав час, я б поїхав до Кракова.""", + "en": """Tryb przypuszczający — Conditional mood: + +Ja bym poszedł do kina. +I would go to the cinema. + +Ty byś poszedł ze mną. +You would go with me. + +On by kupił samochód. +He would buy a car. + +Ona by została w domu. +She would stay at home. + +My byśmy pojechali nad morze. +We would go to the seaside. + +Wy byście zobaczyli Warszawę. +You would see Warsaw. + +Oni by przyszli wcześniej. +They would come earlier. + +Gdybym miał czas, pojechałbym do Krakowa. +If I had time, I would go to Kraków.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "conditional"], + }, + + # 25. MĘSKOOSOBOWY + { + "title": { + "pl": "Formy męskoosobowe w mianowniku liczby mnogiej", + "ru": "Мужские личные формы (именительный падеж, мн. число)", + "uk": "Чоловічо-особові форми в називному відмінку множини", + "en": "Masculine-personal forms in the nominative plural", + }, + "content": { + "pl": """Gdy mówimy o grupie mężczyzn (lub grupie mieszanej z co najmniej jednym mężczyzną), rzeczowniki i przymiotniki w mianowniku liczby mnogiej mają specjalną formę męskoosobową. Często towarzyszy jej zmiękczenie ostatniej spółgłoski tematu. + +📌 -t → -ci (student → studenci) +📌 -d → -dzi (sąsiad → sąsiedzi) +📌 -k, -g → -cy, -dzy (Polak → Polacy, kolega → koledzy) +📌 -r → -rzy (aktor → aktorzy) + +⚠️ To jedna z trudniejszych części gramatyki – wiele form trzeba po prostu zapamiętać.""", + "ru": """Когда говорим о группе мужчин (или смешанной группе, где есть хотя бы один мужчина), существительные и прилагательные в именительном падеже множественного числа имеют особую форму мужского рода. Часто её сопровождает смягчение последнего согласного основы. + +📌 -t → -ci (student → studenci) +📌 -d → -dzi (sąsiad → sąsiedzi) +📌 -k, -g → -cy, -dzy (Polak → Polacy, kolega → koledzy) +📌 -r → -rzy (aktor → aktorzy) + +⚠️ Это одна из самых сложных частей грамматики – многие формы нужно просто запомнить.""", + "uk": """Коли говоримо про групу чоловіків (або змішану групу, де є хоча б один чоловік), іменники та прикметники в називному відмінку множини мають особливу чоловічо-особову форму. Часто її супроводжує пом'якшення останнього приголосного основи. + +📌 -t → -ci (student → studenci) +📌 -d → -dzi (sąsiad → sąsiedzi) +📌 -k, -g → -cy, -dzy (Polak → Polacy, kolega → koledzy) +📌 -r → -rzy (aktor → aktorzy) + +⚠️ Це одна з найскладніших частин граматики – багато форм потрібно просто запам'ятати.""", + "en": """When talking about a group of men (or a mixed group including at least one man), nouns and adjectives in the nominative plural take a special masculine-personal form. This is often accompanied by softening of the stem's final consonant. + +📌 -t → -ci (student → studenci) +📌 -d → -dzi (sąsiad → sąsiedzi) +📌 -k, -g → -cy, -dzy (Polak → Polacy, kolega → koledzy) +📌 -r → -rzy (aktor → aktorzy) + +⚠️ This is one of the trickier parts of the grammar – many forms simply need to be memorized.""", + }, + "example": { + "pl": """🔹 Rzeczowniki: +student → studenci +sąsiad → sąsiedzi +Polak → Polacy +kolega → koledzy +aktor → aktorzy + +🔹 Przymiotniki: +dobry → dobrzy +młody → młodzi +wysoki → wysocy + +Ci studenci są bardzo zdolni. +Nasi sąsiedzi są mili. +To są dobrzy aktorzy.""", + "ru": """🔹 Rzeczowniki — Существительные: +student → studenci +студент → студенты + +sąsiad → sąsiedzi +сосед → соседи + +Polak → Polacy +поляк → поляки + +kolega → koledzy +коллега → коллеги + +aktor → aktorzy +актёр → актёры + +🔹 Przymiotniki — Прилагательные: +dobry → dobrzy (хороший → хорошие) +młody → młodzi (молодой → молодые) +wysoki → wysocy (высокий → высокие) + +Ci studenci są bardzo zdolni. +Эти студенты очень способные. + +Nasi sąsiedzi są mili. +Наши соседи приветливые. + +To są dobrzy aktorzy. +Это хорошие актёры.""", + "uk": """🔹 Rzeczowniki — Іменники: +student → studenci +студент → студенти + +sąsiad → sąsiedzi +сусід → сусіди + +Polak → Polacy +поляк → поляки + +kolega → koledzy +колега → колеги + +aktor → aktorzy +актор → актори + +🔹 Przymiotniki — Прикметники: +dobry → dobrzy (добрий → добрі) +młody → młodzi (молодий → молоді) +wysoki → wysocy (високий → високі) + +Ci studenci są bardzo zdolni. +Ці студенти дуже здібні. + +Nasi sąsiedzi są mili. +Наші сусіди приємні. + +To są dobrzy aktorzy. +Це хороші актори.""", + "en": """🔹 Rzeczowniki — Nouns: +student → studenci (student → students) +sąsiad → sąsiedzi (neighbor → neighbors) +Polak → Polacy (Pole → Poles) +kolega → koledzy (colleague → colleagues) +aktor → aktorzy (actor → actors) + +🔹 Przymiotniki — Adjectives: +dobry → dobrzy (good) +młody → młodzi (young) +wysoki → wysocy (tall) + +Ci studenci są bardzo zdolni. +These students are very talented. + +Nasi sąsiedzi są mili. +Our neighbors are nice. + +To są dobrzy aktorzy. +These are good actors.""", + }, + "tags": ["rule", "grammar", "noun", "masculine"], + }, +]